Zamknij
Jeszcze w połowie października 1944 roku Hildegarda Fritzler przesiadywała z dziećmi w koszach na sopockiej plaży. Rok później Bogdan Trzeciak przyjechał do miasta, w którym czekało na niego mieszkanie bez szyb i z przeciekającym dachem. Kolejne pokolenia zapamiętały jesienne ogniska na wzgórzach, naprawianie pieców i sprzedaż zniczy przed cmentarzem. Z tych wspomnień wyłania się Sopot ludzi, którzy musieli urządzić tu swoje życie — także wtedy, gdy za oknami trwała jesienna szarówka.
Miał już molo, kolej, hotele i tor wyścigów konnych, a formalnie wciąż pozostawał wsią. Dopiero 8 października 1901 roku cesarska decyzja otworzyła drogę do przekształcenia sopockiej gminy wiejskiej w miasto. Dziś mija 125 lat od tamtego wydarzenia. Za jubileuszową datą kryje się opowieść o miejscowości, która przyciągała gości, zanim została miastem, i o ludziach, którzy nadali jej rozpoznawalny do dziś charakter.
Mijają je tysiące osób idących na sopockie molo, choć nie każdy zauważa, że przy fontannie na Skwerze Kuracyjnym czegoś brakuje. Trzy pary kamiennych aniołków zajmują swoje miejsca, a czwarty cokół pozostaje pusty. Brakująca rzeźba naprawdę istniała, zachowało się jej zdjęcie, a kilka lat temu mieszkańcy mogli nawet zagłosować za jej odtworzeniem. Czy ta ponadstuletnia historia powinna wreszcie doczekać się zakończenia?
Dzisiaj wystarczy kilka minut oczekiwania na peronie, by z Sopotu ruszyć SKM-ką w stronę Gdańska albo Gdyni. Tuż po wojnie codzienne podróżowanie wyglądało zupełnie inaczej. Mieszkańcy pokonywali długie trasy pieszo, jeździli zwykłymi pociągami, autobusami, tramwajami i trolejbusami, a zdarzało się nawet, że do pracy ruszali statkiem. Ich wspomnienia pokazują, jak wielką zmianą dla Sopotu stało się uruchomienie kolei elektrycznej w 1952 roku.
Każdego dnia przechodzą tędy tysiące mieszkańców i turystów, ale niewielu zdaje sobie sprawę, jak bardzo zmienił się ten fragment centrum Sopotu. Na rogu dzisiejszych ulic Bohaterów Monte Cassino i Grunwaldzkiej stał niegdyś jeden z najbardziej eleganckich hoteli kurortu. Miał restauracje, kawiarnię, cukiernię, fryzjera i aptekę. Przetrwał niemal pół wieku, zmienił nazwę i wygląd, aż wojna zakończyła jego historię. Dziś w miejskim krajobrazie nie pozostał po nim właściwie żaden ślad.
Dziś łatwo przejść obok budynku przy ul. Grottgera 7, nie zdając sobie sprawy, że właśnie tutaj pod koniec XIX wieku rozpoczęła się jedna z najważniejszych technologicznych zmian w historii Sopotu. W 1897 roku uruchomiono w tym miejscu elektrownię miejską. Co szczególnie ciekawe, stało się to cztery lata przed nadaniem Sopotowi praw miejskich. Wkrótce elektryczne światło zaczęło wypierać z ulic lampy gazowe i naftowe, choć początkowo nowoczesność miała swoją cenę – elektryczne latarnie gaszono w nocy, bo ich eksploatacja była zbyt kosztowna.
Remont sopockiego ratusza to dla mieszkańców spore logistyczne wyzwanie, ale też okazja, by spojrzeć na ten gmach inaczej niż przez pryzmat urzędowych spraw. Budynek przy ul. Kościuszki 25/27 od ponad wieku towarzyszy najważniejszym zmianom w mieście. Za jego pełną detali fasadą kryje się niezwykła historia.
W samym centrum Sopotu stoi kamienica, którą łatwo minąć, nie znając jej przeszłości. Dawny adres Przy Rynku 1 kryje historię przedsiębiorcy z Gdańska, znanego sopockiego architekta i budynku, który z czasem zmienił swoje przeznaczenie. Archiwalne zdjęcia pozwalają spojrzeć na to miejsce tak, jak widzieli je mieszkańcy ponad sto lat temu.
Zanim w Sopocie pojawiły się dyskonty i nowoczesne pasaże handlowe, było jedno miejsce, do którego chodziło się po niemal wszystko. Rynek między ulicami 1 Maja i Sikorskiego przez dziesięciolecia był nie tylko targowiskiem, ale też ważnym punktem codziennego życia miasta. Dziś pozostały po nim zdjęcia, wspomnienia i historia, która wciąż żyje w pamięci Sopocian.
Sopot ma wiele miejsc, które choć dziś wyglądają niepozornie, to skrywają niezwykłe historie. Jednym z nich jest budynek przy Al. Niepodległości 809. Mało kto wie, że na przełomie XIX i XX wieku działał tu jeden z pierwszych sopockich hoteli, Lipowy Dwór, znany także jako Hotel Lindenhof lub później Dwór Sopocki.
Spacerując ulicą Bohaterów Monte Cassino, łatwo skupić się na gwarze restauracji, muzyce dobiegającej z ogródków i tłumach turystów. Jednak fasady wielu budynków kryją za sobą historie znacznie starsze niż to, co widać na pierwszy rzut oka. Jednym z takich miejsc jest kamienica przy ul. Bohaterów Monte Cassino 35, znana w niektórych źródłach jako kamienica „Mimosa”.
Współczesna opieka okołoporodowa w niczym nie przypomina warunków, w jakich rodziły nasze babcie i prababcie. Przez dekady mieszkanki kurortu zdane były wyłącznie na pomoc akuszerek przychodzących do domów. Prześledziliśmy historię narodzin w Sopocie, by sprawdzić, jak organizowano pierwsze "porodówki" w powojennej rzeczywistości.
Minęło już ponad pół wieku od momentu, gdy w Rębiechowie wylądowały pierwsze samoloty pasażerskie. Choć dziś Port Lotniczy im. Lecha Wałęsy obsługuje miliony podróżnych, jego początki były niezwykle trudne i dosłownie tonęły w błocie. Historia miejsca kryje też niezwykłą ciekawostkę dotyczącą pewnego małżeństwa z Sopotu.
Ulica Podjazd to zaledwie 220 metrów długości, ale jej znaczenie w historii Sopotu jest nie do przecenienia. To właśnie tutaj jak w soczewce skupiają się dzieje rozwoju kurortu, przemiany urbanistyczne oraz współczesne emocje mieszkańców związane z losem historycznej przestrzeni miasta.
Sopot w 1945 roku w niczym nie przypominał dzisiejszego kurortu. Miasto, chociaż nie zostało zniszczone przez Niemców i Rosjan w takim stopniu jak np. Gdańsk, również odczuło skutki II wojny światowej. Jego mieszkańcy byli nękani przez Rosjan. W przestrzeni obecnego uzdrowiska znajdowały się miejscami gruzy, zwłoki zwierząt, a nawet ludzi. W takim otoczeniu rodziła się nowa formacja porządkowa. Początki Milicji Obywatelskiej były niezwykle trudne, a funkcjonariusze często sami sprawiali problemy dyscyplinarne.

OSTATNIE KOMENTARZE