Przy Placu Konstytucji 3 Maja 1 stoi budynek, który łatwo przeoczyć w codziennym pośpiechu, choć jego historia prowadzi przez gdański handel, sopocką architekturę przełomu XIX i XX wieku oraz dzieje lokalnej bankowości. Dawna kamienica Viktora Lietzaua, zaprojektowana w 1898 roku przez Carla Kupperschmitta, była świadkiem czasu, gdy Sopot z niewielkiego kurortu stopniowo przeobrażał się w tętniące życiem miasto. 

Dzisiejszy adres budynku to Plac Konstytucji 3 Maja 1. Pierwotnie kamienica funkcjonowała jednak pod adresem Przy Rynku 1, co dobrze oddaje jej znaczenie w dawnym układzie urbanistycznym Sopotu. Nie była to przypadkowa lokalizacja. Rynek stanowił ważny punkt miejskiego życia, a reprezentacyjna kamienica miała podkreślać rangę właściciela i prowadzonej przez niego działalności.

Na archiwalnych fotografiach widać nie tylko sam budynek, ale też jego otoczenie, w tym szeroką przestrzeń rynku, sąsiednią zabudowę i kościół św. Jerzego, który pomaga dzisiejszemu czytelnikowi osadzić tę historię w znanym miejskim krajobrazie.

Viktor Lietzau i początek historii

Kamienica została wzniesiona na zlecenie Viktora Lietzaua, właściciela zakładu optycznego. Zanim jego nazwisko związało się z Sopotem, działalność prowadził w Gdańsku, najpierw przy ulicy Chlebnickiej 42, później przy Długiej 44.

Pierwotny plan zakładał, że w sopockiej kamienicy znajdzie się właśnie zakład optyczny. Byłby to więc nie tylko dom czynszowy czy elegancka miejska kamienica, ale również punkt usługowy odpowiadający potrzebom zamożnych mieszkańców i gości rozwijającego się kurortu.

Projekt Carla Kupperschmitta

Autorem projektu z 1898 roku był Carl Kupperschmitt, znany sopocki architekt. To istotne nazwisko dla historii miasta, bo przełom XIX i XX wieku był czasem intensywnej rozbudowy Sopotu. Powstawały wówczas wille, pensjonaty, kamienice i budynki usługowe, które miały odpowiadać ambicjom miejscowości coraz śmielej konkurującej z innymi bałtyckimi kurortami.

Kamienica Lietzaua wpisywała się w ten proces. Jej forma była reprezentacyjna, a jednocześnie miejska, dostosowana do funkcji handlowych, mieszkalnych i później bankowych.

Apartamenty dla zamożnych Sopocian

Od początku istnienia budynek pełnił również funkcje apartamentowe. Mieszkania w takiej lokalizacji nie były zwykłą codzienną przestrzenią. To adres dla osób, które chciały być blisko centrum życia miasta, rynku, usług i najważniejszych sopockich traktów. Tym samym historia kamienicy to także historia mieszkańców, którzy przez lata tworzyli codzienność tego miejsca.

Gdy kamienica stała się siedzibą banku

Jeszcze przed I wojną światową budynek zmienił właściciela i zaczął pełnić nową funkcję. W kamienicy ulokowano Gdański Prywatny Bank Akcyjny. Od tego momentu historia obiektu związała się z bankowością na długie dekady.

W kolejnych latach działały tu m.in. Gdański Prywatny Bank Akcyjny, Wschodnioniemiecki Bank Prywatny, Narodowy Bank Polski, Sopot Bank oraz obecny tam po dziś dzień Bank Millennium. Z tego powodu budynek zapisał się w miejskiej pamięci jako Kamienica Bankowa.

Opowieść zapisana w murach

Kamienica przy Placu Konstytucji 3 Maja 1 jest dobrym przykładem tego, jak wiele ciekawych wątków historycznych łączy się z sopocką architekturą. W jednym budynku spotykają się ambicje prywatnego przedsiębiorcy, praca znanego architekta, życie zamożnych mieszkańców i dzieje instytucji finansowych. Dla nieświadomego przechodnia może to być po prostu kolejna kamienica w centrum Sopotu. Dla uważnego obserwatora będzie to jednak świadek czasów, gdy miasto dopiero budowało swoją tożsamość.

Tekst powstał w oparciu o opracowanie serwisu www.dawnysopot.pl.

::news{"type":"see-also","item":"40013"}