Zbadali wraki na dnie Bałtyku. Znamy wyniki analizy za 150 milionów

Służby morskie podsumowały wyniki projektu badawczego, którego celem było dokładne sprawdzenie stopnia zagrożen ia ze strony zatopionej amunicji, broni chemicznej oraz paliwa. Prace objęły rejon wraków „Franken” i „Stuttgart”, a także Głębię Gdańską oraz Rynnę Słupską. Zebrane dane posłużą  do stworzenia oficjalnego planu działania, który określi, jak bezpiecznie postępować z podwodnymi znaleziskami w przyszłości. 

::news{"type":"see-also","item":"42416"}

  Badania Bałtyku. B ezpieczniejsze wraki i brak katastrofy 

 Specjaliści uspokajają, że stan zbadanych miejsc nie zagraża środowisku w tak duży m stopniu, jak dotychczas sądzono w debacie publicznej. Jan Młotkowski, zastępca dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, podkreślił, że czarny scenariusz nagłej katastrofy ekologicznej w Zatoce Gdańskiej jest obecnie nieaktualny. Na wraku statku „Franken” wykryto resztki paliwa, jednak ich ilość jest znacznie mniejsza, niż wskazywały wcześniejsze przypuszczenia.

- Nie możemy mówić o jakimś potenc jalnym zagrożeniu w stylu katastrofy ekologicznej w całej Zatoce Gdańskiej, na przykład z powodu wraku „Frankena”. Wiemy, że tam pozostałości paliwa są, ale bardzo niewielkie w stosunku do tego, co było podejrzewane. Także taki scenariusz na pewno nie jest obecnie  aktualny – powiedział Młotkowski w rozmowie z PAP. 

Z analiz wynika, że przyroda samodzielnie radzi sobie z usuwaniem części zanieczyszczeń, choć proces potrwa jeszcze przez wiele poko leń.  W uszkodzonych, zewnętrznych zbiornikach „Frankena” naturalne procesy doprowadziły już do rozkładu szkodliwych substancji paliwowych. Pozostała część paliwa znajduje się wciąż w szczelnie zamkniętych zbiornikach wewnątrz konstrukcji, co ogranicza jego przedostawanie się do wody.

  Broń che miczna.  O becność iperytu oraz działanie natury w Bałtyku  

W rejonach Rynny Słupskiej i Głębi Gdańskiej naukowcy potwierdzili występowanie pozostałości powojennej amunicji oraz substancji bojowych. Profesor Krzysztof Czaplewski z Uniwersytetu Morskiego w Gdyni wyjaśnił, że w próbkach wykryto pochodne iperytu, czyli silnie trującego gazu używanego podczas działań wojennych. Sytuacja różni się jednak od tej sprzed kilkunastu lat, kiedy rybacy wyc iągali z morza całe beczki z substancją.

Obecnie chemikalia występują w formie r ozproszonej, co pokazuje, że środowisko morskie zaczyna powoli neutralizować związk i chemiczne . Prace badawcze w pobliżu wraków były trudne i wymagały użycia specjalistycznych robotów podwodnych. Zadanie utrudniały stare sieci rybackie, które gęsto porastają zatopione konstrukcje i stwarzają niebezpieczeństwo dla sprzętu pomiarowego.

::news{"type":"see-also","item":"43139"}

  Finansowa nie p rojektu .   M iliony z KPO i plan na przyszłość  

Całkowity koszt  przedsięwzięcia wyniósł blisko 150 milionów złotych. Większość  środków pochodziła z funduszy europejskich w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), natomiast około 28 milionów złotych dołożyło państwo. Za realizację poszczególnych etapów odp owiadały wyspecjalizowane firmy oraz konsorcjum naukowe złożone z Uniwersytetu Morskiego w Gdyni i Akademii Marynark i Wojennej.

Ostatnim etapem prac będzie przygotowanie dokumentu o nazwie „Plan neutralizacji zagrożeń”.  To dokładny  przewodnik dla państwowych służb, zawierający ocenę ryzyka oraz konkretne wskazówki, co należy zrobić z odkrytymi niewybuchami i substancjami chemicznymi. Dzięki temu polskie  instytucje uzyskają narzędzia do stałego monitorowania dna morskiego oraz szybkiego reagowania na ewentualne zmiany w środowisku.