Służby morskie podsumowały wyniki projektu badawczego, którego celem było dokładne sprawdzenie stopnia zagrożen ia ze strony zatopionej amunicji, broni chemicznej oraz paliwa. Prace objęły rejon wraków „Franken” i „Stuttgart”, a także Głębię Gdańską oraz Rynnę Słupską. Zebrane dane posłużą  do stworzenia oficjalnego planu działania, który określi, jak bezpiecznie postępować z podwodnymi znaleziskami w przyszłości. 

::news{"type":"see-also","item":"42416"}

  Badania Bałtyku. B ezpieczniejsze wraki i brak katastrofy 

 Specjaliści uspokajają, że stan zbadanych miejsc nie zagraża środowisku w tak duży m stopniu, jak dotychczas sądzono w debacie publicznej. Jan Młotkowski, zastępca dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, podkreślił, że czarny scenariusz nagłej katastrofy ekologicznej w Zatoce Gdańskiej jest obecnie nieaktualny. Na wraku statku „Franken” wykryto resztki paliwa, jednak ich ilość jest znacznie mniejsza, niż wskazywały wcześniejsze przypuszczenia.

- Nie możemy mówić o jakimś potenc jalnym zagrożeniu w stylu katastrofy ekologicznej w całej Zatoce Gdańskiej, na przykład z powodu wraku „Frankena”. Wiemy, że tam pozostałości paliwa są, ale bardzo niewielkie w stosunku do tego, co było podejrzewane. Także taki scenariusz na pewno nie jest obecnie  aktualny – powiedział Młotkowski w rozmowie z PAP. 

Z analiz wynika, że przyroda samodzielnie radzi sobie z usuwaniem części zanieczyszczeń, choć proces potrwa jeszcze przez wiele poko leń.  W uszkodzonych, zewnętrznych zbiornikach „Frankena” naturalne procesy doprowadziły już do rozkładu szkodliwych substancji paliwowych. Pozostała część paliwa znajduje się wciąż w szczelnie zamkniętych zbiornikach wewnątrz konstrukcji, co ogranicza jego przedostawanie się do wody.

  Broń che miczna.  O becność iperytu oraz działanie natury w Bałtyku  

W rejonach Rynny Słupskiej i Głębi Gdańskiej naukowcy potwierdzili występowanie pozostałości powojennej amunicji oraz substancji bojowych. Profesor Krzysztof Czaplewski z Uniwersytetu Morskiego w Gdyni wyjaśnił, że w próbkach wykryto pochodne iperytu, czyli silnie trującego gazu używanego podczas działań wojennych. Sytuacja różni się jednak od tej sprzed kilkunastu lat, kiedy rybacy wyc iągali z morza całe beczki z substancją.

Obecnie chemikalia występują w formie r ozproszonej, co pokazuje, że środowisko morskie zaczyna powoli neutralizować związk i chemiczne . Prace badawcze w pobliżu wraków były trudne i wymagały użycia specjalistycznych robotów podwodnych. Zadanie utrudniały stare sieci rybackie, które gęsto porastają zatopione konstrukcje i stwarzają niebezpieczeństwo dla sprzętu pomiarowego.

::news{"type":"see-also","item":"43139"}

  Finansowa nie p rojektu .   M iliony z KPO i plan na przyszłość  

Całkowity koszt  przedsięwzięcia wyniósł blisko 150 milionów złotych. Większość  środków pochodziła z funduszy europejskich w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO), natomiast około 28 milionów złotych dołożyło państwo. Za realizację poszczególnych etapów odp owiadały wyspecjalizowane firmy oraz konsorcjum naukowe złożone z Uniwersytetu Morskiego w Gdyni i Akademii Marynark i Wojennej.

Ostatnim etapem prac będzie przygotowanie dokumentu o nazwie „Plan neutralizacji zagrożeń”.  To dokładny  przewodnik dla państwowych służb, zawierający ocenę ryzyka oraz konkretne wskazówki, co należy zrobić z odkrytymi niewybuchami i substancjami chemicznymi. Dzięki temu polskie  instytucje uzyskają narzędzia do stałego monitorowania dna morskiego oraz szybkiego reagowania na ewentualne zmiany w środowisku.