Satelity środowiskowe NASA oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej zarejestrowały rozległe wiry sinic w rejonie Zatoki Gdańskiej oraz Zatoki Fińskiej. Zjawisko jest bezpośrednim wskaźnikiem postępującej degradacji ekosystemu Morza Bałtyckiego oraz rozszerzania się obszarów pozbawionych tlenu.

Obrazy dostarczone przez satelity Landsat-8 oraz Sentinel-2 ukazują zielone formacje o strukturze spiralnej. Choć wizualnie przypominają prądy morskie, ich źródłem jest masowy zakwit fitoplanktonu, a konkretnie sinic. Jednokomórkowe organizmy, zaliczane obecnie do bakterii, zawierają chlorofil, który nadaje wodzie zieloną barwę. Intensywność zjawiska jest wynikiem splotu trzech czynników: wysokiej temperatury wód morskich, obecności składników odżywczych oraz ruchów mas powietrza, które formują dryfujący fitoplankton w widowiskowe wiry.

::news{"type":"see-also","item":"41298"}

Wpływ człowieka na Zatokę Gdańską. Taka jest skala degradacji

Obecność tak intensywnych zakwitów świadczy o krytycznym stanie biologicznym Bałtyku. Nadmierny wzrost glonów i sinic prowadzi do powstawania tzw. martwych stref. To obszary o drastycznie obniżonej zawartości tlenu, co uniemożliwia bytowanie organizmom morskim. Według danych badaczy z Uniwersytetu w Turku (Finlandia), martwe strefy w regionie Morza Bałtyckiego obejmują już około 70 tysięcy kilometrów kwadratowych, co stanowi powierzchnię 135-krotnie większą od obszaru Warszawy.

Proces jest napędzany przez kilka czynników:

• Przenikanie biogenów: spływ składników odżywczych (głównie azotu i fosforu) z pól uprawnych do dorzeczy rzek, a następnie do morza.
• Uwalnianie fosforu: migracja fosforu z osadów dennych w górę kolumny wody.
• Globalne ocieplenie: wzrost temperatury wód powierzchniowych przyspieszający procesy metaboliczne mikroorganizmów.

Jak wskazuje dr Sami Jokinen z Uniwersytetu w Turku, obecna utrata tlenu w Bałtyku jest największa od 1500 lat, czytamy na Twojapogoda.pl. Analizy naukowe przeprowadzone przez zespoły z Finlandii i Niemiec jednoznacznie wskazują na antropogeniczne przyczyny stanu rzeczy. Działalność człowieka doprowadziła do zachwiania równowagi biologicznej, co w perspektywie najbliższych lat może skutkować dalszym zanikiem populacji ryb oraz innych form życia morskiego.

Wszystko dzięki satelitom. Możliwa jest ciągła obserwacja Bałtyku

Stały nadzór nad stanem ekologicznym Bałtyku umożliwiają nowoczesne konstelacje satelitarne. Urządzenia takie jak Sentinel-2A i 2B zapewniają powtarzalność obrazowania tego samego obszaru co pięć dni. Dzięki wysokiej rozdzielczości zdjęć możliwe jest nie tylko wykrywanie zakwitów, ale również śledzenie ich przemieszczania się oraz mapowanie zmian środowiskowych i geograficznych w czasie rzeczywistym.

::news{"type":"see-also","item":"41286"}

Dane są kluczowe dla modelowania przyszłych zmian w Bałtyku. Systemy Landsat i Sentinel pozwalają na precyzyjne dokumentowanie rozrostu "martwych stref" oraz analizę skuteczności podejmowanych działań rekultywacyjnych. Współczesna technologia satelitarna dostarcza dowodów na to, że problem niedoboru tlenu nie jest zjawiskiem przejściowym, lecz trwałym trendem wynikającym z transformacji klimatycznej i intensywnej eksploatacji rolniczej zlewni Bałtyku.