Odwołanie prezydenta Krakowa otworzyło dyskusję o stabilności władz miejskich w całym kraju. Fala przygotowań do referendów ruszyła m.in. we Wrocławiu, Częstochowie, Radomiu, Kielcach i Rzeszowie. W Internecie o raz w dyskusjach medialnych  coraz częściej pojawia się pytanie, czy mniejsze ośrodki miejskie, takie jak Sopot, również mogą pójść śladem stolicy Małopolski. Decydujące znaczenie mają tutaj twarde dane Państwowej Komisji Wyborczej (PKW) oraz przepisy prawa samorządowego, które określają precyzyjne progi ważności takich inicjatyw.

::news{"type":"see-also","item":"42038"}

 Przepisy referendalne w Polsce. Bariery prawne i progi frekwencyjne

Aby odwołać wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przed końcem jego kadencji, inicjatorzy muszą spełnić surowe warunki formalne. Pierwszym krokiem jest zebranie podpisów co najmniej 10% mieszkańców uprawnionych do głosowania. Organizatorzy mają na to dokładnie 60 dni od momentu oficjalnego zgło szenia inicjatywy. Druga droga to podjęcie odpowiedniej uchwały przez radę miasta, co pozwala pominąć etap zbierania podpisów, lecz wymaga poparcia większości radnych.

Samo zebranie wymaganej liczby podpisów nie gwarantuje jednak sukcesu, ponieważ urzędnicy wyborczy poddają listy szczegółowej weryfikacji. Komisarze wyborczy odrzucają podpisy z powodu błędów w numerach PESEL, nieczytelnego pisma lub  nieaktualnych adresów. W Bytomiu z tego powodu unieważniono na początku  maja 2026 roku aż 38,4% zebranych głosów poparcia. Ostatnią i najtrudniejszą barierą jest próg ważności same go głosowania.

Sytuacja w Sopocie. Baza wyborcza i konkr etne liczby przy referendum  

W Sopocie, ze względu na mniejszą liczbę mieszkańców w porównaniu do metropolii takich jak Kraków czy Wrocław, wymagane progi liczbowe są znacznie niższe. Oficjalne dane PKW z 2024 roku wskazują, że baza wyborcza w mieście wynosi  25 589 osób. D o skutecznego złożenia wniosku o referendum w sprawie odwołania prezydentki  Magdaleny Czarzyńskiej-Jachim potrzeba zebrać 2559 ważnych podpisów mieszkańców. Komitety referendalne zazwyczaj starają się zebrać o 20–30% podpisów więcej, aby zabezpieczyć się przed ewentualnymi błędami formalnymi wykrytymi przez komisarza wyborczego. 

Jeżeli wniosek zostanie zweryfikowany pozytywnie, kluczowa staje się frekwencja w dniu głosowania. Aby referendum w Sopocie było ważne, do urn musi pójść minimum 8780 mieszkańców, co odpowiada frekwencji na poziomie 34,31%. Przepisy różnią się w zależności od przedmiotu głosowania.

::news{"type":"see-also","item":"32953"}

 Gdyby mieszkańcy Sopotu chcieli zorganizować referendum merytoryczne (dotyczące istotnych spr aw lokalnych, a nie odwołania władz), próg ważności wynosi zawsze 30% uprawnionych mieszkańców. Z kolei decyzja o samoopodatkowaniu, czyli dobrowolnym nałożeniu na siebie dodatkowych opłat przez mieszkańców na określony cel, wymaga uzyskania większości 2/3 ważnych głosów na „TAK”.