We wtorek, 28 kwietnia 2026 roku po 18:00, odbędzie się pierwsze czytanie projektu ustawy o metropolii na Pomorzu oraz nowelizacji przepisów dla Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii (GZM). Reforma zakłada rozszerzenie uprawnień samorządów oraz stopniowe zwiększenie finansowania z budżetu państwa do poziomu 500 mln zł rocznie.

Projektowane ustawy metropolitalnej ma na celu ujednolicenie i usprawnienie współpracy między jednostkami samorządu terytorialnego. Nowe prawo umożliwi wspólną realizację kluczowych zadań z zakresu transportu publicznego, planowania przestrzennego oraz gospodarki odpadami. Resort funduszy i polityki regionalnej wskazuje, że silne obszary metropolitalne są kluczowe dla zwiększenia atrakcyjności inwestycyjnej regionów i poprawy jakości usług publicznych.

::news{"type":"see-also","item":"41052"}

Finansowanie i rozwój kompetencji samorządowych. Tak wygląda metropolia w praktyce

Zgodnie z planami rządu, wsparcie finansowe dla metropolii będzie rosło skokowo. W przyszłym roku budżet wyniesie 150 mln zł, w kolejnym 250 mln zł, by w czwartym roku od wejścia w życie przepisów osiągnąć pułap pół miliarda złotych. Dodatkowe środki będą pochodzić ze składek gminnych (szacowanych łącznie na 1,5 mld zł) oraz funduszy unijnych w ramach Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT).

Wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski w rozmowie z Portalem Samorządowym zauważył, że dotychczasowe ramy prawne ograniczały samorządy, uniemożliwiając m.in. wspólną budowę spalarni śmieci. Nowelizacja ma zlikwidować bariery, dając metropoliom realne narzędzia do prowadzenia polityki gospodarczej i promocyjnej. Jak podkreślił wiceminister, model jest szczególnie korzystny dla mniejszych miejscowości, które dzięki integracji zyskują lepszy dostęp do ośrodków akademickich i nowoczesnych rynków pracy.

Metropolia to są nasi mieszkańcy. Metropolia to nie jest projekt polityczny - to projekt dla każdego, niezależnie czy mieszka nad morzem, czy w głębi regionu, czy w małej miejscowości, czy dużym mieście. Współpracujemy mając wspólne cele, a wśród nich jest stworzenie metropolii. Dla naszych mieszkańców oznacza to równy dostęp i równe szanse na rynku pracy, edukacji, oferty kulturalnej, do wsparcia, do oferty sportowej i rekreacyjnej.  Dlatego w imieniu wszystkich mieszkańców - ponad 1,5 miliona osób - zwracamy się do wszystkich parlamentarzystów o to, żeby pozwolić nam dalej się rozwijać dla dobra nie tylko Pomorza, ale tak naprawdę całego kraju - mówiła na konferencji prasowej Magdalena Czarzyńska-Jachim.

Metropolia pomorska. Ustawa z korzyścią dla milionów mieszkańców

Jak wyliczają politycy, stworzenie metropolii pomorskiej przyniesie korzyści ponad 60 jednostkom samorządu terytorialnego. Integracja funkcjonalna miast i gmin jest traktowana przez rząd jako jedno z głównych narzędzi przeciwdziałania wyludnianiu się mniejszych ośrodków. Analizy przeprowadzone na Śląsku i w Zagłębiu wykazują, że wpływy do budżetu z tytułu podatków PIT i CIT na obszarach metropolitalnych wynoszą około 700 mln zł, co potwierdza efektywność ekonomiczną takiego modelu zarządzania.

Wdrożenie ustawy poprzedziły szerokie konsultacje społeczne. Badania opinii publicznej wskazują na wysokie poparcie mieszkańców dla idei ściślejszej współpracy samorządów, co ma ułatwić implementację nowych przepisów i ograniczyć ryzyko konfliktów lokalnych.

Z tego, co wiem od prezydentek Gdańska, Gdyni i Sopotu, spotkania z mieszkańcami mają nie tylko charakter informacyjny, ale także budujący poparcie dla idei metropolii. Chodzi o to, by nie pojawiały się pytania w stylu: "Po co nam metropolia?". Celem jest wzmacnianie przekonania, że współpraca sprzyja rozwojowi, ogranicza konflikty i przynosi realne korzyści - mówił na łamach Portalu Samorządowego Jacek Karnowski.

::news{"type":"see-also","item":"39416"}

Ustawa metropolitalna dla Pomorza ma przejść przez parlament szybką ścieżką. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej już teraz zapowiada prace nad podobnymi rozwiązaniami dla innych obszarów w Polsce. Według prognoz resortu, w perspektywie najbliższych około 3 lat mogą powstać kolejne metropolie. Docelowo ma to doprowadzić do objęcia nowym systemem zarządzania wszystkich największych aglomeracji w kraju. Finalizacja procesu legislacyjnego uzależniona jest od decyzji Prezydenta RP, który podejmie decyzję o podpisaniu ustawy po przyjęciu jej przez Sejm i Senat.