Na YouTube oraz na platformie cyfrowa.tvp.pl można dziś obejrzeć 16-minutowy archiwalny film dokumentalny zrealizowany w 1979 roku przez Telewizję Polską. Autorem zdjęć był operator Janusz Sztajkowski, a reportaż przygotowała dziennikarka Alina Kietrys. To krótka forma, ale niezwykle ciekawa, bo opowiada o Sopocie w momencie przełomu i niepokoju o przyszłość miasta.

Film przenosi nas do kurortu sprzed niemal pół wieku – Sopotu, który znacznie różni się od dzisiejszego. Wypowiedzi mieszkańców, artystów i urbanistów tworzą portret miejsca, które – jak mówią bohaterowie – traci swoje uzdrowiskowe walory. „Perła Bałtyku” w ich oczach „standeciała”: miasto jest zaniedbane, letnie centrum zatłoczone i brudne, a woda w Zatoce Gdańskiej tak zanieczyszczona, że kąpiel nie wchodzi w grę.

Wśród rozmówców pojawia się architekt Janusz Kowalski, autor projektu m.in. Łazienek Północnych, który zwraca uwagę na nieprawidłowości w zagospodarowaniu pasa nadmorskiego. Pada gorzka uwaga, że w rejonie mola turyści pytają… gdzie jest morze. Rozwój demograficzny – przekraczający możliwości przestrzenne miasta – sprawia, że Sopot zaczyna pełnić funkcję „sypialni” Trójmiasta, tracąc swój unikatowy charakter.

::addons{"type":"youtube","url":"https://www.youtube.com/watch?v=QoNPuMSvTWk"}

Z kolei rzeźbiarz Adam Smolana mówi o walorach urbanistycznych Sopotu, które wciąż są czytelne, ale wymagają troski i wrażliwości. Jego opowieść o miłorzębie japońskim rosnącym przy zabytkowej willi Bergera – jednym z nielicznych takich drzew na polskim wybrzeżu – staje się symbolicznym komentarzem do niepokojącej tendencji wycinania zieleni i lekceważenia przyrody w mieście.

W filmie wybrzmiewają także wspomnienia o powojennym Sopocie jako ważnym ośrodku życia artystycznego i intelektualnego: o Państwowej Szkole Sztuk Plastycznych, literackich spotkaniach, nazwiskach, które tworzyły klimat „letniej stolicy Polski”. Ten klimat – jak mówią bohaterowie – gdzieś po drodze się rozmył, zastąpiony sezonową bylejakością.

Dlaczego warto wrócić do tego dokumentu dziś? Bo wiele z pytań zadanych w 1979 roku wciąż pozostaje aktualnych: jak rozwijać miasto, by go nie zniszczyć? Jak chronić jego krajobraz, zieleń i skalę? Jak pogodzić funkcję turystyczną z codziennym życiem mieszkańców?

To nie tylko film o przeszłości. To lekcja uważności i odpowiedzialności za Sopot – wtedy, dziś i jutro. Zachęcamy do seansu i własnej refleksji.

::news{"type":"see-also","item":"38194"}