Czy Sopot potrzebuje stref ciszy? Jesienna plaża daje do myślenia

W listopadzie na sopockiej plaży łatwiej usłyszeć szum fal i własne myśli. Latem o ten sam spokój bywa trudniej, gdy obok ręcznika pojawia się przenośny głośnik. Czy część wybrzeża powinna służyć osobom szukającym ciszy? Taki pomysł zgłoszono w ubiegłym roku do sopockiego Budżetu Obywatelskiego. Po sezonie warto do niego wrócić, bo zasady wspólnego wypoczynku lepiej omówić, zanim na piasku znów zrobi się tłoczno.

Jesienny spacer brzegiem morza pozwala docenić coś, co w wakacje łatwo zagłuszyć. Słychać wodę, wiatr, kroki na piasku. Plaża, która latem mieści tak wiele różnych aktywności, o tej porze roku daje więcej przestrzeni osobom szukającym wyciszenia. Właśnie ten kontrast skłania do pytania: czy odrobina podobnego spokoju mogłaby być dostępna również w szczycie sezonu?

Wystarczy wyobrazić sobie wakacyjne popołudnie. Ktoś rozkłada leżak i otwiera książkę. Kilka metrów dalej grupa znajomych włącza muzykę. Dla nich zaczyna się relaks. Dla osoby z książką właśnie się kończy. Obie strony przyszły nad morze odpocząć. Tyle że każda rozumie odpoczynek inaczej.

Muzyka z przenośnego głośnika niesie się dalej. Słuchają jej również osoby, które nie wybierały ani repertuaru, ani głośności. Z drugiej jednak strony plaża jest też miejscem spotkań, zabawy i ruchu. Oczekiwanie, że w środku sezonu będzie przypominała czytelnię, też trudno uznać za oczywiste. Właśnie pomiędzy tymi potrzebami mieści się pytanie o strefy ciszy. Czy pomogłyby uniknąć sporów, czy tylko wyznaczyły ich nowe granice?

Pomysł już pojawił się w Sopocie

Wśród propozycji zgłoszonych do sopockiego Budżetu Obywatelskiego w edycji 2026 znalazł się projekt „Strefa ciszy na plaży przy wejściu nr 28/29”. Zakładał wydzielenie miejsca spokojnego wypoczynku między tymi wejściami, bez muzyki i głośników, ale także szczekających psów oraz głośnych zabaw. Szacowany koszt wynosił 16 tys. zł. Projekt został jednak odrzucony na etapie oceny merytorycznej.

Samo zgłoszenie nie jest badaniem opinii mieszkańców ani pomiarem hałasu. Pokazuje jednak, że niektórzy zgłaszają potrzebę spokojniejszego wypoczynku.  Na eSopot.pl pisaliśmy już o możliwości różnicowania charakteru sopockich plaż, od spokojnych fragmentów po miejsca aktywności sportowej i muzycznej. Było to zaproszenie do dyskusji o sposobie korzystania z wybrzeża. Pomysł z Budżetu Obywatelskiego nadaje tej rozmowie bardziej konkretny wymiar.

Prawo do spokoju. Ale jakiego?

Argument za strefą ciszy wydaje się prosty. Skoro na plaży mieszczą się różne formy rekreacji, może znaleźć się również miejsce, w którym nie trzeba prosić sąsiadów o ściszenie muzyki. Czytelne oznaczenie pozwalałoby wybrać odpowiedni fragment wybrzeża jeszcze przed rozłożeniem koca. Dla osób, którym przeszkadza nadmiar dźwięków, mogłoby to być istotne ułatwienie. Zwłaszcza latem, gdy znalezienie spokojniejszego miejsca wymaga niekiedy dalszego spaceru.

Tyle że określenie „strefa ciszy” może oznaczać bardzo różne rzeczy. Zakaz odtwarzania muzyki to zasada stosunkowo jednoznaczna. Zakaz „głośnych zabaw” pozostawia znacznie więcej miejsca na spór. Bo czy obejmowałby okrzyki podczas gry w piłkę? Dzieci bawiące się przy wodzie? Głośniejszą rozmowę? Gdzie kończyłby się zwykły plażowy gwar, a zaczynało zachowanie sprzeczne z przeznaczeniem strefy? Od odpowiedzi zależałoby, czy takie miejsce byłoby odbierane jako udogodnienie, czy jako przestrzeń, w której łatwo narazić się na upomnienie.

Haga daje wybór, Portugalia ogranicza uciążliwe dźwięki

Zagraniczne przykłady pokazują, że spokojniejszą plażę można rozumieć na kilka sposobów. Oficjalny serwis turystyczny Hagi zestawia tętniące życiem Scheveningen ze spokojniejszym Zuiderstrand, nazywanym przez mieszkańców „cichą plażą”. Jednocześnie informuje o działających tam pawilonach plażowych i możliwościach uprawiania sportów wodnych. To przykład promowania odmiennego charakteru poszczególnych odcinków wybrzeża.

Inny model przedstawia portugalska administracja morska. W opublikowanym przez nią regulaminie plaż dla kontynentu i Madery wskazano zakaz używania urządzeń dźwiękowych oraz prowadzenia hałaśliwych aktywności, które w rozumieniu przepisów mogą powodować uciążliwość. Nacisk pada więc na przeszkadzanie innym, bez ograniczania tej kwestii do specjalnie wydzielonego spokojnego sektora.

Jeszcze inny cel ma Noordvoort, rezerwat plażowy między holenderskimi Noordwijk i Zandvoort. Spokojny odcinek wybrzeża służy tam przede wszystkim przyrodzie, w tym fokom i ptakom. Nie jest prostym odpowiednikiem miejskiej plaży. Przypomina jednak, że cisza nad morzem może mieć znaczenie także poza ludzkim wypoczynkiem.

Tabliczka nie zatrzyma dźwięku

W Sopocie o powodzeniu podobnego pomysłu decydowałaby również lokalizacja. Strefa ciszy miałaby niewielki sens, gdyby docierała do niej głośna muzyka z sąsiedniego odcinka plaży. Dźwięk nie respektuje granic zaznaczonych na mapie.

Potrzebne byłyby też jasne odpowiedzi. Czy oznaczenie byłoby prośbą o określone zachowanie, czy wiązałoby się z formalnymi ograniczeniami? Kto reagowałby na ich naruszanie? Czy zasady dotyczyłyby również nagłośnienia pobliskich lokali i wydarzeń?

Jest także argument przeciwny samemu wydzielaniu stref. Czy wskazanie miejsca bez głośników nie zostałoby odczytane jako przyzwolenie na swobodne nagłaśnianie muzyki wszędzie poza nim? Osoby wypoczywające na pozostałej części plaży również mogą oczekiwać, że ktoś uszanuje ich spokój.

Dyskusja dotyczy przede wszystkim sezonu, gdy na piasku spotyka się najwięcej osób i sposobów spędzania wolnego czasu. Warto więc prowadzić ją wcześniej, zanim kolejne upalne popołudnie zamieni sąsiednie koce w dwa zwaśnione obozy. Możliwości jest kilka. Wyznaczony spokojny odcinek, godziny bez nagłośnienia, zasady dotyczące głośników na całej plaży albo pozostawienie sprawy wzajemnej uprzejmości.

Czy w sezonie na sopockich plażach brakuje Wam miejsca, w którym słychać przede wszystkim morze? A może wydzielanie stref ciszy oznaczałoby niepotrzebne ograniczanie swobody wypoczynku? Napiszcie w komentarzach, jakie zasady miałyby sens i gdzie Waszym zdaniem powinny obowiązywać.