Po zmroku Sopot ma wiele do pokazania! Tej jesieni warto spojrzeć w niebo

Saturn, Uran i Neptun, grudniowe „spadające gwiazdy” i rodzinna wyprawa w poszukiwaniu pierwszej gwiazdki. Sopockie Obserwatorium Astronomiczne przygotowało program, dla którego warto wyjść z domu nawet w chłodny wieczór.

Zwykle mijamy je bez zastanowienia. Jasny punkt nad dachami, kolejny obok, gdzieś pomiędzy nimi Księżyc. W obserwatorium przy ul. Armii Krajowej można dowiedzieć się, na co właściwie patrzymy, a przy dobrej pogodzie zobaczyć znacznie więcej.

Na 6, 21 i 27 listopada zaplanowano spotkania „Saturn, Uran i Neptun na jesiennym niebie”. Wizyta obejmuje zwiedzanie kopuły, prezentację sprzętu i opowieść astronoma. Obserwacje są jej częścią wtedy, gdy pozwalają na to warunki atmosferyczne. Dzięki temu również osoby, które nigdy wcześniej nie korzystały z teleskopu, mogą rozpocząć przygodę z astronomią od poznania podstaw.

Nie wszystkie spotkania wymagają jednak czekania na ciemność. 14 listopada w programie znalazło się wydarzenie „Słońce i Wenus”. Sopocka placówka ma osobny teleskop słoneczny Lunt z filtrem H-alfa. Głównym instrumentem jest z kolei teleskop TEC o średnicy 180 mm, umożliwiający obserwacje planet, Księżyca i obiektów głębokiego nieba.

Zobaczyć to jedno. Zrobić własne zdjęcie to kolejny krok

Jesienna oferta obejmuje także regularne zajęcia dla uczniów. 30 października rusza koło astronomiczne dla klas 6–8 szkół podstawowych. Kolejne spotkanie zaplanowano na 27 listopada. Na stronie obserwatorium zapowiedziano cykl dziewięciu spotkań poświęconych poznawaniu wszechświata.

Dla młodzieży ze szkół ponadpodstawowych przygotowano koło astrofotograficzne, którego pierwsze zajęcia przewidziano na 6 listopada, a następne na 4 grudnia. Uczestnicy będą fotografować niebo z Sopotu. To propozycja dla tych, którzy po pierwszym spojrzeniu przez teleskop chcą wrócić i spróbować samodzielnej pracy ze sprzętem.

Z oferty mogą korzystać również grupy szkolne i przedszkolne. Ich wizyty obejmują pokaz nieba w programie komputerowym, zwiedzanie kopuły oraz obserwacje przy sprzyjającej pogodzie.

Grudniowe niebo może zaskoczyć

„Spadające gwiazdy” kojarzą się przede wszystkim z sierpniem i Perseidami. Tymczasem jeden z najbardziej interesujących rojów meteorów pojawia się pod koniec roku. Sopockie obserwatorium poświęci mu wydarzenie „Geminidy. Zimowe spadające gwiazdy”, zaplanowane na 12 grudnia. Przewidziano wykład wyjaśniający, czym są meteory, oraz wspólne wypatrywanie ich z tarasu i placu przed obserwatorium. Oprócz tego w harmonogramie zapisano także teleskopowe obserwacje Księżyca i Saturna.

Geminidy mają szczególne pochodzenie. Większość rojów meteorów wiąże się z materią pozostawioną przez komety, natomiast źródłem Geminidów jest 3200 Phaethon, obiekt klasyfikowany jako planetoida. Gdy drobiny wpadają w ziemską atmosferę, powstają świetlne smugi, potocznie nazywane spadającymi gwiazdami.

Warto rozróżnić datę wydarzenia od maksimum aktywności roju. NASA wskazuje, że w 2026 roku maksimum Geminidów przypadnie na noc z 13 na 14 grudnia, czyli po sopockim spotkaniu. Meteory są jednak widoczne również w sąsiednich terminach. Do ich wypatrywania nie potrzeba teleskopu. Potrzebne są za to cierpliwość, możliwie ciemne niebo i dobra pogoda. Miejskie oświetlenie ogranicza widoczność słabszych zjawisk.

Mikołajki i pierwsza gwiazdka z astronomią w tle

Przedświąteczny program rozpocznie się 5 grudnia warsztatami mikołajkowymi „Gdzie jest biegun?”. Dwa tygodnie później, 19 grudnia, zaplanowano rodzinną grę terenową „W poszukiwaniu pierwszej gwiazdki”. To okazja, by grudniowe wyjście z dziećmi połączyć z poznawaniem nieba. Zamiast ograniczać astronomię do szkolnego podręcznika, można wspólnie szukać odpowiedzi na pytania, które wracają właśnie przed świętami.

Program sięga też poza jesień. 27 grudnia ma odbyć się spotkanie „Pierwsza gwiazdka”, podczas którego wykładowi będą towarzyszyć, przy odpowiednich warunkach, obserwacje Księżyca i Jowisza.

Pierwsza jesień obserwatorium. Jak zaplanować wizytę?

Obserwatorium otwarto 6 czerwca 2026 roku przy Szkole Podstawowej nr 1. Choć działa w szkolnym budynku, jego oferta jest skierowana także do dorosłych i rodzin. Przy uruchomieniu placówki miasto zapowiadało sezonowo zmieniający się program warsztatów, obserwacji i wydarzeń plenerowych.

Przed wizytą przy ul. Armii Krajowej 50/54 trzeba pamiętać o rezerwacji i kupieniu biletów z wyprzedzeniem. Osoby z aktywną Sopocką Kartą Mieszkańca wybierają bilet bezpłatny i zabierają kartę do okazania. Bilety ulgowe przysługują dzieciom w wieku szkolnym z ważną legitymacją, a normalne pozostałym zwiedzającym.

::news{"type":"see-also","item":"47091"}