Sopocka artystka na Barcelona Design Week! Pokazała światu niezwykłe dzieła ze szkła

Drewniana forma, która swoje już przepracowała, może jeszcze zostawić po sobie coś pięknego. Udowadnia to Aleksandra Kujawska, sopocka rzeźbiarka i projektantka szkła, wykorzystująca zużyte narzędzia hutnicze do tworzenia nowych obiektów. Jej kolekcje „In my forest” i „Flowers” znalazły się na wystawie polskiego wzornictwa podczas Barcelona Design Week 2026. Za tymi pracami stoi historia fascynacji sięgającej dzieciństwa.

Prace Aleksandry Kujawskiej pokazano na wystawie „Z czułością. Współczesny polski design wobec dziedzictwa”, przygotowanej przez Łódź Design Festival. Ekspozycja odbyła się 22–24 października w Parking Gallery by LCI Barcelona, w ramach Underground BDW. Wcześniej projekt miał swoją odsłonę w Łodzi.

Miejsce prezentacji było niecodzienne. Parking zamienił się w przestrzeń dla 30 projektów lokalnych i zagranicznych twórców, firm, szkół oraz kolektywów. Obok gotowych obiektów pojawiły się prototypy, instalacje i eksperymenty z materiałami. Tegoroczne hasło Barcelona Design Week, „PRO-TEST: Prototyping and Testing”, zwracało uwagę na próby i testy, bez których trudno o nowe rozwiązania w projektowaniu.

Aleksandra Kujawska pokazała tam dwa cykle, w których rezultat zależy zarówno od umiejętności twórczyni, jak i od właściwości wykorzystywanego materiału. Żeby lepiej zrozumieć jej prace, warto jednak cofnąć się do czasów, gdy szkło było dla niej przede wszystkim dziecięcym skarbem.

Zaczęło się od szkiełek znalezionych na ulicy

Jako kilkuletnia dziewczynka Aleksandra Kujawska zbierała szkiełka z ulicy. Przyciągały ją ich kolory i materia. Po przeprowadzce do szarego blokowiska te drobne znaleziska przypominały jej o świecie, za którym tęskniła.

„W szarym blokowisku, do którego zostałam wyrwana z ogrodu babci, był to prawdziwy cud, dziecięcy skarb przypominający, że istnieją lepsze, magiczne światy” – wspomina artystka w swoim credo.

Dziś pracuje z materiałem, który poznaje w zupełnie innych warunkach – w hucie, przy żarze płynnego szkła. Nadal jednak opisuje to doświadczenie z podobnym zachwytem.

„Szkło w płynnej postaci promieniuje, świeci, żyje” – przekonuje artystka.

Fascynuje ją przemiana drobiny kwarcowego piasku w płynną materię, a następnie w formę nadaną ludzką ręką. Zwraca też uwagę na sprzeczności szkła, jego delikatność i wytrzymałość, kruchość i siłę. To medium, które pozwala jej tworzyć zarówno rzeźby, jak i obiekty użytkowe.

Co drewno zostawia w szkle

W kolekcji „In my forest”, czyli „W moim lesie”, artystka sięga po zużyte drewniane formy hutnicze i odpady z formierni. Ich struktura odciska się w szkle, nadając jego powierzchni charakterystyczną fakturę. Materiał noszący ślady wcześniejszej pracy staje się narzędziem do stworzenia kolejnego dzieła.

W „Flowers” ważna jest zmiana zachodząca podczas samego formowania. Kontakt z gorącym szkłem stopniowo przeobraża formę, a to wpływa na kształt powstających obiektów. Dlatego oglądając gotowe prace, warto zwrócić uwagę także na nierówności i detale powierzchni. To w nich zapisuje się sposób wykonania.

Oba cykle zdobyły wyróżnienia must have: „W moim lesie” w 2024 roku, a „Flowers. Obiekty wieloużytkowe” rok później.

Natura za którą tęsknimy

Las i kwiaty w nazwach kolekcji prowadzą do jednego z najważniejszych tematów twórczości Kujawskiej. Artystkę interesują relacje człowieka z naturą oraz potrzeba przynależności do wspólnoty. Przygląda się emocjom towarzyszącym utracie tych więzi, tęsknocie, pragnieniom i lękom.

W swoim credo zwraca uwagę na to, że współczesny człowiek jest częścią przyrody, choć w codziennym życiu łatwo o tym zapomina. Jej prace mają skłaniać do dostrzeżenia tej zależności i własnych potrzeb.

„Interesuje mnie proces samouświadomienia i związanych z tym emocji, potrzeb, tęsknot, lęków. Staram się je opisywać w swoich pracach” – wyjaśnia.

W tym kontekście wspomnienie ogrodu babci i szkiełek zbieranych w blokowisku pozwala lepiej zrozumieć źródła jej zainteresowań. Natura jest w tej twórczości czymś więcej niż inspiracją dla kształtu czy faktury. Wiąże się z pamięcią, emocjami i poszukiwaniem bliskości.

Od nauki rzemiosła do muzealnych kolekcji

Za pracami Aleksandry Kujawskiej stoi także wieloletnia nauka warsztatu. Artystka ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Jeleniej Górze-Cieplicach, gdzie uczyła się szkła artystycznego w klasie rzeźbiarza Władysława Czyszczonia. Następnie zdobyła dyplom magisterski w Katedrze Szkła Akademii Sztuk Pięknych im. Eugeniusza Gepperta we Wrocławiu.

Na tej samej uczelni ukończyła studia podyplomowe ze szkła w architekturze, ze specjalizacją witraż, oraz Międzywydziałowe Studia Doktoranckie. Obecnie przygotowuje się do obrony doktorskiej. Ma również dyplom Wydziału Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego. Obok pracy twórczej pisze autorskie teksty o historii i współczesności sztuki szkła oraz wzornictwa.

Jej rzeźby i obiekty wzornicze znajdują się w stałych kolekcjach m.in. Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Karkonoskiego oraz Galerii Narodowej w Sofii.

Barcelońska prezentacja jest kolejnym punktem w jej międzynarodowym dorobku. Artystka pokazywała prace m.in. w Londynie, Paryżu i Wenecji oraz podczas EXPO 2015 w Mediolanie. W 2025 roku jej rzeźbę „View in Pink” zakwalifikowano do wystawy HUB w ramach The Venice Glass Week. Wśród jej osiągnięć są także nagrody Dobry Wzór w kategorii „Rzemiosło” z 2021 i 2024 roku.

Dawne umiejętności i nowe zastosowania

Co łączy ręcznie tkany kilim, porcelanę inspirowaną brutalizmem, lampę wydrukowaną w 3D i szklane obiekty sopockiej artystki? Organizatorzy wystawy „Z czułością” wskazują na uważność wobec materiału, tradycji i samego procesu tworzenia. Prezentowani twórcy sięgają po dawne umiejętności i regionalne wzory, by szukać dla nich współczesnych zastosowań.

Obok prac Aleksandry Kujawskiej na wystawie znalazły się projekty m.in. Tartaruga Studio, Agnelli, Huty Julia, Manufaktury w Bolesławcu, BAAURA, LUDISM, WONTEK i YIRD Ceramics. Swoje prace prezentowali również Katarzyna Rumińska, Vlad Oganov i Weronika Pietrzak.

Jednym z przykładów połączenia lokalnego dziedzictwa ze współczesnym wzornictwem był prototyp umywalki marki RAVON, inspirowanej tradycyjną ornamentyką regionu opoczyńskiego. Wzór kojarzony z regionalnym rzemiosłem zyskał zastosowanie w przedmiocie przeznaczonym do dzisiejszych wnętrz.

Takie podejście wpisywało się w hasło Barcelona Design Week 2026: „PRO-TEST: Prototyping and Testing”. Jak podkreślali organizatorzy, prototypowanie i testowanie są również istotą tradycyjnego rzemiosła. Każdy kolejny przedmiot daje okazję do sprawdzenia innej formy, techniki czy sposobu wykorzystania materiału. W kolekcjach Aleksandry Kujawskiej tę zmienność widać szczególnie wyraźnie. Drewniana forma przeobraża się podczas pracy, pozostawiając w szkle kolejne ślady.

Z Sopotu na wystawę polskiego wzornictwa

Organizatorem wystawy było Łódź Art Center / Łódź Design Festival. Projekt został współfinansowany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z Funduszu Promocji Kultury, w ramach programu „Promocja kultury polskiej za granicą 2026”.

Udział Aleksandry Kujawskiej w barcelońskiej prezentacji jest dla mieszkańców Sopotu okazją, by bliżej poznać artystkę, której prace trafiają na międzynarodowe wystawy i do muzealnych kolekcji. Jej opowieść zaczęła się od kolorowych szkiełek zbieranych w dzieciństwie. Dziś sama tworzy obiekty, które zatrzymują spojrzenie i zachęcają do przyjrzenia się temu, co zwykle umyka uwadze: fakturze, nierównościom i śladom pozostawionym przez materiał.

Znaliście wcześniej twórczość sopockiej artystki? Co bardziej przyciąga Was do takich prac: ich wygląd czy historia materiałów i ludzi, dzięki którym powstały?

::news{"type":"see-also","item":"47091"}