Dziekanka, profesorka, radczyni. Nowy słownik feminatywów na Pomorzu

Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego opublikowało słownik feminatywów opracowany przez dr. hab. Zenona Licę, prof. UG. Publikacja obejmuje nazewnictwo stosowane na Uniwersytecie Gdańskim, Politechnice Gdańskiej oraz Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, które tworzą Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita. Opracowanie liczy 428 stron. Zebrano w nim żeńskie odpowiedniki nazw stanowisk akademickich, administracyjnych i technicznych, a także zasady ich odmiany oraz używania w oficjalnej komunikacji. Stosowanie tych form pozostaje kwestią indywidualnego wyboru.

::news{"type":"see-also","item":"43646"}

Od prorektorki po inżynierkę. Co zawiera nowy słownik?

W słowniku znalazły się nazwy funkcji kierowniczych. Wśród przykładów wymieniono prorektorkę, dziekankę, prodziekankę, kanclerkę, dyrektorkę, kierowniczkę oraz pełnomocniczkę. Uwzględniono również stanowiska naukowe i dydaktyczne. Publikacja przedstawia takie formy jak profesorka i profesora, doktorka i doktora, a także adiunktka, docentka, wykładowczyni oraz badaczka. Część nazw występuje w kilku wariantach.

Opracowanie obejmuje także zawody specjalistyczne i techniczne. Znalazły się w nim między innymi biolożka, analityczka, fizyczka, informatyczka, inżynierka, audytorka, architektka oraz radczyni prawna. Uwzględniono również stanowiska wieloczłonowe. Są to między innymi młodsza specjalistka, starsza konserwatorka książki, dyrektorka-naczelna redaktorka oraz kierowniczka projektu. Każde hasło zawiera pełną odmianę, propozycje form grzecznościowych, angielskie odpowiedniki i wykazy skrótów.

Badania językowe i decyzje rektorów. Tak powstawała publikacja

Prace nad słownikiem przebiegały wieloetapowo. Prof. Zenon Lica rozpoczął od zebrania nazw stanowisk, funkcji i zawodów występujących na trzech uczelniach, a następnie przeanalizował ich żeńskie odpowiedniki. Korzystał z różnych źródeł. Wśród nich znalazły się słowniki, korpusy językowe oraz przykłady rzeczywistego użycia poszczególnych określeń. Ważną częścią przygotowań były również badania ankietowe, które pozwoliły poznać opinie użytkowników języka.

Publikacja jest elementem działań prowadzonych na Uniwersytecie Gdańskim w zakresie równości płci. Jej powstanie wiąże się z Planem wdrażania polityki równości płci na lata 2024–2028, przygotowanym w ramach europejskiego projektu MINDtheGEP z programu Horyzont 2020. Wcześniej zapadły decyzje dotyczące oficjalnej komunikacji. W listopadzie 2024 roku rektor UG prof. Piotr Stepnowski umożliwił stosowanie żeńskich form w dokumentacji uczelnianej, natomiast w maju 2025 roku podobne regulacje wprowadził rektor Politechniki Gdańskiej prof. Krzysztof Wilde. Używanie feminatywów nie jest jednak obowiązkowe.

::news{"type":"see-also","item":"46046"}

Podobne rozwiązania pojawiły się wcześniej między innymi na Uniwersytecie Śląskim, Uniwersytecie Zielonogórskim oraz Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Związek Uczelni w Gdańsku im. Daniela Fahrenheita powstał w 2020 roku z inicjatywy rektorów trzech pomorskich uczelni. W 2026 roku do organizacji dołączyły również Akademia Muzyczna im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku oraz Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku.