Nowa rzeźba stanie w Sopocie! Jej historia sięga lat 60

Nowa rzeźba „Trzy Żagle” stanie w sopockim Parku Północnym, ale jej uroczyste odsłonięcie odbędzie się później, niż dotąd zapowiadano. Państwowa Galeria Sztuki przesunęła wydarzenie z 28 października na 5 listopada. Powodem są względy techniczne związane z wymagającym procesem produkcji. Dzieło powstaje na podstawie modelu prof. Adama Smolany, artysty zmarłego w 1987 roku.

„Trzy Żagle” będą pośmiertną realizacją na podstawie autorskiego modelu autorstwa prof. Adama Smolany. Artysta zmarł w 1987 roku, a obecne przedsięwzięcie przygotowuje Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie. Do parkowej przestrzeni trafi więc nowo wykonana rzeźba odtwarzająca formę stworzoną przez niego pod koniec lat 60.

Jak informuje Państwowa Galeria Sztuki, wielkoformatowa rzeźba zostanie wykonana ze szczotkowanej stali nierdzewnej na podstawie modelu z końca lat 60. Do odwzorowania jego kształtu posłuży skanowanie 3D. Dzieło ma zostać trwale ustawione na Skwerze Szkoły Sopockiej, naprzeciwko budynku przy Al. Mamuszki 14.

Żagle, które nie potrzebują wiatru

Tytuł od razu kieruje myśli ku morzu. Sama kompozycja pozostawia jednak więcej swobody. Nie odtwarza dosłownie żagla. Jest abstrakcyjną formą, która przywołuje skojarzenia z wiatrem i ruchem, lecz pozwala też na inne interpretacje. Takie upraszczanie kształtów, przy zachowaniu ich wyrazistości, Państwowa Galeria Sztuki wskazuje jako charakterystyczną cechę twórczości prof. Adama Smolany. W Parku Północnym tłem dla rzeźby będą drzewa i nadmorski krajobraz.

„Trzy Żagle” uzupełnią istniejącą już kolekcję plenerową. Jak przypomina Państwowa Galeria Sztuki, w parku prezentowane są dzieła również innych twórców związanych z Sopotem, m.in. Stanisława Horno-Popławskiego, Alfonsa Łosowskiego i Ewy Beyer-Formeli.

Artysta już pracował w tym parku

Adam Smolana przyjechał do Sopotu w 1946 roku, zachęcony przez swojego nauczyciela, prof. Mariana Wnuka. Rozpoczął pracę w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Pięknych w Gdańsku z siedzibą w Sopocie, poprzedniczce dzisiejszej gdańskiej ASP. Jego pracownie mieściły się w starej oranżerii przy ul. Obrońców Westerplatte 28 oraz w Pawilonie Sztuki w Parku Północnym, obok Grand Hotelu. Nowa realizacja pojawi się więc w parku, z którym rzeźbiarz był związany zawodowo już osiemdziesiąt lat temu.

Sopocianie mogą znać jego twórczość także z innego miejsca. Prof. Adam Smolana jest autorem pomnika Poległych Mieszkańców Sopotu 1939–1945, zrealizowanego przy współpracy Andrzeja Rajchela i Włodzimierza Stopy. W jego dorobku są również gdyńskie „Ryby” oraz „Żagle” w Parku Oliwskim. Morskie skojarzenia mają zatem w twórczości artysty znacznie dłuższą historię niż obecna inicjatywa.

Skwer przypomina o artystycznych korzeniach Sopotu

Lokalizacja na Skwerze Szkoły Sopockiej nawiązuje do roli miasta w odbudowie życia artystycznego po wojnie. W 1945 roku rozpoczął tu działalność Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych w Gdańsku z siedzibą w Sopocie, z którego wyrosła dzisiejsza ASP.

Rada Miasta nadała skwerowi nazwę 23 października 2025 roku, a wiosną 2026 roku odsłonięto tablicę. Upamiętniono w ten sposób dorobek środowiska artystów i pedagogów, do którego należeli m.in. Hanna i Jacek Żuławscy, Marian Wnuk oraz Artur Nacht-Samborski. Rzeźba Smolany dopisze kolejny rozdział do tego upamiętnienia.

Odsłonięcie przesunięte na listopad

Osoby planujące udział w uroczystości powinny zanotować nową datę. Odsłonięcie „Trzech Żagli” odbędzie się w czwartek, 5 listopada 2026 roku, o godz. 14.00. Pierwotny termin, wyznaczony na 28 października, jest nieaktualny.

Jak przekazała Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie, zmiana wynika ze względów technicznych związanych z wymagającym procesem produkcji rzeźby. Sopocka instytucja przeprasza za niedogodności i zaprasza na uroczystość w nowym terminie. Miejsce pozostaje bez zmian. Rzeźba stanie na Skwerze Szkoły Sopockiej w Parku Północnym, naprzeciwko budynku przy Al. Mamuszki 14.

Całkowity koszt inwestycji wynosi 102 623 zł, z czego 91 223 zł stanowi dofinansowanie z programu Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku „Rzeźba w przestrzeni publicznej – 2026”, pochodzące ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po uroczystości „Trzy Żagle” pozostaną w parku. Spotkanie z twórczością Adama Smolany będzie można wpisać w zwykłą spacerową trasę, w pobliżu miejsca, w którym sam kiedyś pracował.

::news{"type":"see-also","item":"46692"}