Sopot chce zmian w dostępie do informacji publicznej. Miasta mówią o zagrożeniach

Sopot zainicjował w Związku Miast Polskich dyskusję o zmianach w zasadach dostępu do informacji publicznej podczas posiedzenia zarządu, które we wrześniu 2026 odbyło się w Wałbrzychu. Miasto chce, aby standardowe i bezpieczne dane były publikowane szerzej, a obywatele nadal mogli skutecznie kontrolować działalność administracji. Jednocześnie samorządy wskazują na nowe zagrożenia, które pojawiają się przy masowym i automatycznym pozyskiwaniu danych. Chodzi między innymi o informacje, które po połączeniu z innymi źródłami mogą mieć znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa.

::news{"type":"see-also","item":"46545"}

Sopot i bezpieczeństwo informacji. Dwa kierunki zmian

Wniosek Sopotu zakłada prowadzenie reformy w dwóch równoległych kierunkach. Pierwszym ma być zwiększenie aktywnej publikacji standardowych i bezpiecznych informacji publicznych, dzięki czemu część danych byłaby dostępna bez konieczności składania indywidualnych wniosków. Drugim kierunkiem ma być stworzenie realnych narzędzi chroniących administrację przed masowym pozyskiwaniem informacji wrażliwych. Zarząd Związku Miast Polskich pozytywnie odniósł się do propozycji miasta.

Samorządowcy podkreślają przy tym znaczenie prawa do informacji jako narzędzia społecznej kontroli. Zwracają jednak uwagę, że zasady udostępniania danych powinny uwzględniać także obowiązek ochrony bezpieczeństwa Polski i jej mieszkańców. ZMP wskazuje na pełnoskalową agresję Rosji przeciwko Ukrainie, cyberataki, działania hybrydowe, sabotaż i dezinformację. W tym kontekście dane pochodzące z otwartych źródeł mogą być wykorzystywane również do celów rozpoznawczych.

Sopot rozpoczyna dyskusję o granicach jawności. Miasta wskazują na nowe zagrożenia

Propozycja poparta przez ZMP nie zakłada rezygnacji z jawności życia publicznego. Według związku chodzi o dostosowanie sposobu realizacji tego prawa do warunków, w których państwo mierzy się z zagrożeniami hybrydowymi, cybernetycznymi i dezinformacyjnymi. Samorządy chcą więc zachować dostęp do informacji potrzebnych mieszkańcom, mediom i organizacjom społecznym. Jednocześnie oczekują możliwości skuteczniejszej ochrony danych mogących zostać wykorzystanych w sposób zagrażający interesom państwa.

Dyskusja o zmianach trwa już od dłuższego czasu. Wcześniej Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych proponowało możliwość odmowy odpowiedzi na wnioski uporczywe, powtarzające się lub powodujące nieproporcjonalne obciążenie urzędu. Samorządowcy wskazywali też na wnioski dotyczące danych związanych z ochroną ludności, obroną cywilną oraz zarządzaniem kryzysowym. Obecna inicjatywa Sopotu i stanowisko ZMP przenoszą ten temat ponownie na poziom prac nad zmianą przepisów.

::news{"type":"see-also","item":"45773"}

Po pozytywnym rozpatrzeniu sopockiego wniosku przez zarząd ZMP kolejnym etapem ma być rozpoczęcie prac nad nowelizacją ustawy. To na etapie przygotowania konkretnych przepisów będzie można określić, jakie informacje pozostaną szeroko i aktywnie publikowane, a wobec jakich danych pojawią się dodatkowe mechanizmy ochronne. Sopocka inicjatywa otwiera dalszą dyskusję nad granicą między dostępnością informacji a bezpieczeństwem administracji i państwa.