Co czeka Willę Bergera? Miasto planuje prace i nową funkcję zabytku

Przemurowania ścian, wzmocnienie stropu pod werandą, prace konserwatorskie na elewacjach i remont tynków wewnętrznych - jeszcze w 2026 roku w zabytkowej Willi Bergera mają zostać wykonane kolejne zabezpieczenia i naprawy. To jednak dopiero przygotowanie do znacznie większego przedsięwzięcia. Miasto chce w przyszłości zmienić funkcję budynku i urządzić w nim oddział Muzeum Sopotu.

Kolejne prace jeszcze w 2026 roku

Nowe informacje dotyczące przyszłości Willi Bergera przy ul. Obrońców Westerplatte 24 przekazały w ostatnich tygodniach Dziennik Bałtycki oraz Trojmiasto.pl. Wynika z nich, że miasto nie poprzestaje na wykonanych dotychczas zabezpieczeniach zabytku.

Według informacji przekazanych mediom do końca 2026 roku mają zostać przeprowadzone przemurowania ścian elewacji, wzmocnienie konstrukcji stropu piwnicy pod werandą, prace konserwatorskie przy elewacjach, rekonstrukcja partii cokołowej schodów prowadzących na taras oraz kompleksowe prace przy tynkach wewnątrz budynku.

Nie oznacza to jeszcze rozpoczęcia pełnej renowacji willi. Są to kolejne działania prowadzące do zabezpieczenia zabytku i przygotowania go do znacznie większej inwestycji.

Docelowo ma tu działać Muzeum Sopotu

Najważniejsza informacja dotyczy przyszłego przeznaczenia budynku. Gmina Miasta Sopotu planuje zmianę sposobu użytkowania willi i utworzenie w niej oddziału Muzeum Sopotu.

Ten kierunek potwierdzały już wcześniej informacje przekazane naszej redakcji przez Urząd Miasta Sopotu. W styczniu 2026 roku informowaliśmy, że przygotowana została dokumentacja przedprojektowa obejmująca badania podłoża gruntowego, inwentaryzację architektoniczną, inwentaryzację zieleni, dokumentację konserwatorską oraz ekspertyzy techniczną i mykologiczną. Te same informacje przekazała następnie Dziennikowi Bałtyckiemu rzeczniczka miasta Izabela Heidrich.

Kolejnym krokiem ma być opracowanie wielobranżowej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dotyczącej remontu oraz zmiany sposobu użytkowania obiektu.

Potwierdzenie tych planów znajduje się również w oficjalnym Planie postępowań o udzielenie zamówień Gminy Miasta Sopotu na 2026 rok. W dokumencie znalazło się zamówienie dotyczące wykonania dokumentacji projektowo-kosztorysowej zmiany sposobu użytkowania i remontu Willi Bergera. Jako przewidywany termin wszczęcia postępowania wskazano III kwartał 2026 roku.

Na razie bez terminu zakończenia całej inwestycji

Na obecnym etapie nie ma potwierdzonego kosztu kompleksowego remontu całego zabytku ani terminu, w którym przyszły oddział Muzeum Sopotu mógłby zostać otwarty. Miasto informowało natomiast o analizowaniu możliwości pozyskania zewnętrznego dofinansowania na przygotowanie inwestycji.

Przed rozpoczęciem zasadniczej przebudowy konieczne będzie przygotowanie projektu, przeprowadzenie kolejnych procedur oraz uzgodnień wynikających z zabytkowego charakteru nieruchomości.

W willi nadal mieszkają trzy osoby

Pozostaje również kwestia lokatorska. Według informacji przekazanych w 2026 roku w budynku znajduje się jedno mieszkanie zajmowane przez trzy osoby.

Gmina od dłuższego czasu podejmuje działania zmierzające do zapewnienia lokatorom innego lokalu. Jak przekazała Dziennikowi Bałtyckiemu rzeczniczka Sopotu, pomiędzy stronami nadal prowadzone są ustalenia. Tę samą kwestię wskazało również Trojmiasto.pl w najnowszym materiale dotyczącym przyszłości zabytku.

W styczniu mieszkańców zaniepokoiły siatki na elewacji

Obecne plany są kolejnym etapem działań, które miasto prowadzi przy willi od kilku lat. Na początku 2026 roku Dzień Dobry Sopot - esopot.pl opisywał zabezpieczenia widoczne na jej elewacji. Mieszkańcy zwracali wówczas uwagę m.in. na siatki osłaniające gzymsy i inne detale, spękania tynków oraz miejscami odsłoniętą cegłę.

Urząd Miasta wyjaśniał naszej redakcji, że nie rozpoczął się wtedy kompleksowy remont. Siatka służyła zabezpieczeniu elementów wystroju zabytkowej elewacji, a zastosowano ją w związku z decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 8 września 2025 roku.

Wcześniej naprawiono zadaszenie i odwodnienie

Jeszcze wcześniej, po kontroli przeprowadzonej w sierpniu 2023 roku, przy budynku wykonano część prac wskazanych przez służby konserwatorskie. Wyremontowano zadaszenie nad werandą i tarasem, wymieniono rynny, naprawiono rury spustowe oraz usunięto samosiejki ze ścian budynku.

Kolejne działania mają więc charakter etapowy. Najpierw miasto zajmowało się najbardziej pilnymi zabezpieczeniami, następnie przygotowano specjalistyczne opracowania, a teraz zapowiedziano dalsze prace przy konstrukcji, elewacjach i wnętrzach.

Jeden z ważniejszych zabytków przy Obrońców Westerplatte

Willa Bergera pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Miejsce ma wyjątkowe znaczenie dla artystycznej historii miasta. Po II wojnie światowej zajęcia prowadziła tutaj szkoła plastyczna, z której wywodzi się dzisiejsza Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. Państwowy Instytut Sztuk Plastycznych rozpoczął działalność w Sopocie w 1945 roku, a zajęcia odbywały się głównie właśnie w Willi Bergera. Uczelnia została przeniesiona do Gdańska w 1954 roku.

Charakterystycznym elementem fasady pozostają dwie rzeźby muz - Kaliope i Erato. Budynek ma także historię filmową. Willa pojawiła się m.in. w pierwszym odcinku serialu „07 zgłoś się”, a jej plener wykorzystano przy realizacji filmu „Medium” Jacka Koprowicza.

Od zabezpieczeń do przyszłego muzeum

Jeszcze kilka lat temu pytania o Willę Bergera dotyczyły przede wszystkim pogarszającego się stanu budynku i tego, czy obiekt w ogóle doczeka się gruntownego remontu. W 2026 roku sytuacja jest bardziej konkretna. Wykonano dokumentację przedprojektową, zapowiedziano kolejne prace zabezpieczające i konserwatorskie, a miasto oficjalnie podtrzymuje zamiar przekształcenia zabytku w oddział Muzeum Sopotu.

Do otwarcia willi dla mieszkańców droga pozostaje jednak długa. Nadal potrzebna jest właściwa dokumentacja projektowa, rozwiązanie kwestii lokatorskiej, finansowanie oraz przeprowadzenie samej renowacji. Po raz pierwszy od dłuższego czasu kolejne etapy prowadzą jednak w jasno określonym kierunku - przywrócenia Willi Bergera funkcji publicznej i kulturalnej.