Pomorskie walczy o unijne pieniądze. Chodzi o miliardy na rozwój i inwestycje

Trwają przygotowania do nowej perspektywy finansowej Unii Europejskiej na lata 2028–2034. Komisja Europejska proponuje zmianę sposobu programowania środków, która ma połączyć finansowanie różnych polityk UE w krajowych i regionalnych planach partnerstwa. System ma być bardziej elastyczny. Jednocześnie zachowana ma zostać zasada partnerstwa oraz udział władz regionalnych w przygotowaniu i realizacji planów. Pomorskie, Dolny Śląsk, Mazowsze, Śląsk i Wielkopolska oraz Warszawa, Gdańsk, Katowice, Poznań i Wrocław chcą, by nowe rozwiązania uwzględniały sytuację poszczególnych części kraju.

::news{"type":"see-also","item":"45326"}

Co dalej ze środkami unijnymi? Polska walczy o pieniądze UE

Pozycja części województw w unijnej klasyfikacji będzie się zmieniać. Obecnie do regionów przejściowych należą Dolny Śląsk i Wielkopolska, a w kolejnej perspektywie do tej grupy mają dołączyć również Pomorskie i Śląskie. Region warszawski stołeczny pozostanie jedynym regionem lepiej rozwiniętym w Polsce. Klasyfikacja opiera się przede wszystkim na danych dotyczących poziomu rozwoju gospodarczego.

Samorządy wskazują jednak, że lepsze wyniki gospodarcze nie oznaczają końca potrzeb inwestycyjnych. Pomorskie nadal mierzy się z wyzwaniami dotyczącymi transportu, energetyki, bezpieczeństwa i jakości usług publicznych, a wewnątrz województwa pozostają obszary rozwijające się słabiej. Wspólne stanowisko zwraca także uwagę na sytuację organizacji pozarządowych. Wicemarszałek województwa pomorskiego Marcin Skwierawski podkreśla, że niższy poziom unijnego dofinansowania może dla części z nich stać się barierą w korzystaniu ze środków europejskich.

Pomorskie i polskie samorządy przedstawiają postulaty. Tak widzą przyszłość UE

Regiony chcą, aby wysokość dostępnego wsparcia zależała również od rzeczywistych potrzeb rozwojowych. Pod uwagę miałyby być brane koszty usług publicznych, wewnętrzne zróżnicowanie oraz znaczenie inwestycji realizowanych na danym obszarze. Samorządy postulują także terytorialne przypisanie pieniędzy do poszczególnych regionów. Takie rozwiązanie miałoby zwiększyć przewidywalność finansowania i ułatwić planowanie wieloletnich przedsięwzięć.

– W tym stanowisku występujemy nie tylko w interesie Pomorskiego jako całości, ale także w imieniu najsłabiej rozwiniętych obszarów naszego regionu oraz organizacji pozarządowych. Dla wielu z nich obniżenie poziomu unijnego dofinansowania może stać się barierą nie do pokonania. Chcemy rozwijać potrzebną infrastrukturę, ale równie ważne jest dla nas budowanie kapitału społecznego i tworzenie warunków, w których aktywne organizacje społeczne będą mogły nadal korzystać ze środków europejskich. Polityka spójności powinna wzmacniać nie tylko potencjał gospodarczy regionów, ale także ich społeczną odporność i aktywność mieszkańców – podkreśla Marcin Skwierawski, wicemarszałek województwa pomorskiego. 

W stanowisku znalazła się również kwestia projektów mających znaczenie wykraczające poza granice jednego województwa. Na Pomorzu dotyczą one m.in. energetyki, gospodarki morskiej, transportu i bezpieczeństwa, a ich znaczenie może obejmować cały kraj. Samorządy chcą, aby finansowanie takich przedsięwzięć nie ograniczało środków na inne projekty samorządów, przedsiębiorców, uczelni i instytucji badawczo-rozwojowych. Postulują też utrzymanie poziomu unijnego współfinansowania projektów co najmniej na poziomie obowiązującym w latach 2021–2027.

::news{"type":"see-also","item":"44864"}

Polskie prace nad Planem Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034 koordynuje Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. W przygotowanie dokumentu zaangażowane są również inne ministerstwa, samorządy oraz partnerzy społeczni i gospodarczy. Zgodnie z obecnym harmonogramem plan ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w połowie 2027 r., a następnie trafić do negocjacji z Komisją Europejską.