Pięć lat spędził w białoruskim więzieniu. Andrzej Poczobut odebrał tytuł w Sopocie

Uchwała zapadła 28 maja na wniosek prezydentki Sopotu Magdaleny Czarzyńskiej-Jachim. Władze miasta wskazały, że tytuł jest wyrazem szacunku dla postawy Andrzeja Poczobuta oraz jego działalności na rzecz demokracji, wolnego słowa i solidarności. Podczas uroczystości, która odbyła się 6 września, głos zabrała prezydentka miasta. Podkreśliła wieloletnie wsparcie Sopotu dla Polaków na Białorusi i przypomniała o postawie dziennikarza w czasie jego uwięzienia.

::news{"type":"see-also","item":"42740"}

Jednogłośna decyzja radnych: Sopot honoruje Poczobuta

Przewodnicząca Rady Miasta Sopotu Aleksandra Gosk podkreśliła, że uchwała wyraża wolę lokalnej społeczności. Na scenie towarzyszyli jej wiceprzewodniczący Grażyna Czajkowska i Paweł Petkowski, którzy uczestniczyli w oficjalnej części wydarzenia. Laudację wygłosił Bartosz T. Wieliński. Zastępca redaktora naczelnego „Gazety Wyborczej” przypomniał represje, których Poczobut doświadczał w białoruskim więzieniu.

– Andrzej przetrzymał te tortury, bo jest człowiekiem z żelaza i ideowcem, który świadomie poświęcił się, by osłonić przed represjami innych działaczy polskiej mniejszości na Białorusi. Wyszedł z więzienia na własnych warunkach, nie podpisując żadnej prośby do Łukaszenki. Jego przykład pokazuje, że pisanie listów, demonstrowanie, pikietowanie, zabieranie głosu mają sens – podkreślił Wieliński, apelując jednocześnie, by nie nie zapominać o pozostałych więźniach politycznych na Białorusi i w Rosji.

Wieliński mówił m.in. o pobycie dziennikarza w izolatkach i celach o zaostrzonym rygorze. Wspomniał również o odmowie udzielania mu pomocy medycznej, a także o tym, że Andrzej Poczobut nie podpisał prośby skierowanej do Aleksandra Łukaszenki. Zaapelował przy tym o pamięć o innych więźniach politycznych. Wskazał na osoby nadal przetrzymywane na Białorusi i w Rosji.

Pięć lat w białoruskim więzieniu. Andrzej Poczobut na wolności

Poczobut został zwolniony z białoruskiego więzienia pod koniec kwietnia 2026 roku po ponad pięciu latach pozbawienia wolności. Przebywał w nim od marca 2021 r., a w lutym 2023 r. sąd skazał go na osiem lat kolonii karnej o zaostrzonym rygorze za „wzniecanie nienawiści” i „wzywanie do działań przeciwko bezpieczeństwu państwa”. Apelację od wyroku odrzucił białoruski Sąd Najwyższy. Dziennikarz odbywał karę w kolonii w Nowopołocku.

– To nie przypadek, że zaraz po wyjściu ze szpitala przyjechałem właśnie do Sopotu. To tutaj, w atmosferze serdeczności i wsparcia, na nowo poczułem wiatr wolności – powiedział Poczobut.

Przez większość pobytu w areszcie i więzieniu miał bardzo ograniczony kontakt ze światem zewnętrznym. Do opinii publicznej docierały głównie fragmenty rzadkich listów do rodziny, ujawniane przez jego żonę Oksanę Poczobut. Organizacje praw człowieka uznały go za więźnia politycznego. Polskie władze domagały się jego uwolnienia i oczyszczenia z zarzutów, które określały jako politycznie motywowane i nieprawdziwe.

::news{"type":"see-also","item":"41696"}

Podczas pobytu w Sopocie Andrzej Poczobut przypomniał o wieloletnich związkach miasta z Polakami mieszkającymi na Białorusi, w tym o organizowanych przyjazdach dzieci uczących się języka polskiego. Uroczystość poprzedziło otwarte spotkanie „Czym jest wolność?”, a wieczór w Operze Leśnej połączono z koncertem „Cztery pory roku według Osieckiej”. Poczobut został wcześniej odznaczony Orderem Orła Białego i otrzymał Nagrodę im. Sacharowa za wolność myśli.