Pomorska metropolia o krok bliżej! Sopot odegra w niej ważną rolę

To może być jedna z największych zmian w sposobie funkcjonowania Trójmiasta i kilkudziesięciu sąsiednich samorządów od lat. We wtorek, 18 sierpnia, Obszar Metropolitalny Gdańsk-Gdynia-Sopot rozpoczął formalny proces przekształcania stowarzyszenia w związek metropolitalny. Dla mieszkańców Sopotu w przyszłości może oznaczać przede wszystkim łatwiejsze podróżowanie po regionie, wspólny bilet komunikacji publicznej i większe możliwości finansowania przedsięwzięć wykraczających poza granice jednego miasta.

Samorządowcy jednogłośnie za zmianą

We wtorek, 18 sierpnia, podczas Walnego Zebrania Członków Obszaru Metropolitalnego Gdańsk-Gdynia-Sopot przyjęto uchwałę rozpoczynającą proces przekształcenia dotychczasowego stowarzyszenia w formalny związek metropolitalny.

Jak informuje portal gdansk.pl, podczas głosowania obecni byli przedstawiciele 52 spośród 61 gmin i powiatów należących do OMGGS. Wszyscy zagłosowali za przekształceniem.

To kolejny etap procesu, który stał się możliwy dzięki przyjęciu ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim. Ustawa została uchwalona 11 czerwca 2026 roku i ogłoszona 7 lipca w Dzienniku Ustaw.

Dla Sopotu wydarzenie ma dodatkowy wymiar. Prezydentka miasta Magdalena Czarzyńska-Jachim jest jednocześnie przewodniczącą Rady OMGGS i odgrywa jedną z kluczowych ról w procesie tworzenia przyszłego związku.

„Najtrudniejszy etap jest teraz przed nami. To, co już wywalczyliśmy na papierze, musimy przełożyć na konkretne działania” – mówiła Magdalena Czarzyńska-Jachim podczas wtorkowego spotkania.

Teraz ruch należy do radnych. Tak ma wyglądać dalsza procedura

Samo głosowanie OMGGS nie oznacza jeszcze, że związek metropolitalny już powstał. Teraz rozpoczyna się seria decyzji podejmowanych przez poszczególne samorządy.

Według aktualnego harmonogramu rady wszystkich 61 gmin i powiatów mają podjąć uchwały dotyczące utworzenia związku najpóźniej do 21 września. Następnie, 28 września, własną uchwałę ma przyjąć Rada Miasta Gdańska.

Gdańsk, jako miasto centralne przyszłej metropolii, ma później wystąpić do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o jej formalne utworzenie. Ostatecznie potrzebne będzie rozporządzenie Rady Ministrów.

Aby związek mógł powstać, zgodę musi wyrazić co najmniej 70 procent rad gmin i powiatów, czyli minimum 43 z 61 samorządów.

Celem jest rozpoczęcie działalności związku 1 stycznia 2027 roku.

Co metropolia może oznaczać dla mieszkańców Sopotu?

Z punktu widzenia przeciętnego mieszkańca najważniejszym obszarem zmian może być transport. Dziś podróżując pomiędzy poszczególnymi częściami aglomeracji, pasażerowie korzystają z różnych organizatorów, taryf i przewoźników.

Jednym z podstawowych zadań przyszłego związku ma być integracja komunikacji publicznej na terenie metropolii.

Podczas konsultacji zapowiedziano, że ambicją samorządów jest stworzenie taryfy umożliwiającej podróżowanie na jednym bilecie autobusami, tramwajami i trolejbusami oraz pociągami SKM, PKM i Polregio. Według przedstawionego harmonogramu pierwsze istotne zmiany organizacyjne mają nastąpić w 2027 roku.

Dla Sopotu, położonego pomiędzy Gdańskiem i Gdynią i silnie uzależnionego od codziennych przepływów mieszkańców, pracowników oraz turystów, integracja transportu może być jednym z najbardziej odczuwalnych efektów powstania metropolii.

Nie oznacza to jednak, że wspólny bilet jest już przesądzony w konkretnym kształcie i terminie. Szczegółowe rozwiązania dopiero mają być przygotowywane.

150 mln zł już w pierwszym roku. Docelowo pół miliarda

Nowa struktura ma mieć również własny, znaczący budżet. Według informacji przedstawionych podczas konsultacji w 2027 roku związek ma dysponować 150 mln zł z udziału w PIT mieszkańców metropolii. W 2028 roku ma to być 250 mln zł, a od 2029 roku około 500 mln zł rocznie. Docelowa kwota odpowiada udziałowi wynoszącemu 0,49 proc. dochodów podatników PIT zamieszkujących obszar związku.

Do tego mają dochodzić składki samorządów oraz środki pozyskiwane między innymi z funduszy europejskich.

Magdalena Czarzyńska-Jachim zwracała uwagę, że właśnie dlatego istotne jest dotrzymanie harmonogramu. Każdy miesiąc opóźnienia względem planowanego rozpoczęcia działalności od stycznia miałby oznaczać około 12,5 mln zł mniej w pierwszym roku.

Ustawa przewiduje również mechanizmy mające zabezpieczać interes mniejszych miejscowości. 40 proc. środków przeznaczonych na zadania własne metropolii ma trafiać do gmin niebędących miastami na prawach powiatu, a minimum 5 proc. ma zasilać metropolitalny fundusz rozwoju związany z uczelniami i środowiskiem naukowym.

Metropolia obejmie znacznie więcej niż Trójmiasto

Choć w nazwie związku szczególnie widoczne są Gdańsk, Gdynia i Sopot, przedsięwzięcie nie ogranicza się tylko do tych miast. Obecny OMGGS skupia 61 gmin i powiatów, a przyszła metropolia ma obejmować ponad 1,5 mln mieszkańców. Oficjalny serwis OMGGS podkreśla, że w procesie konsultacyjnym uczestniczyć mają mieszkańcy wszystkich samorządów tworzących obszar.

Znaczenie mniejszych miejscowości ma być widoczne również w przyszłym zgromadzeniu związku. Każdy samorząd ma mieć w nim swojego przedstawiciela, co oznacza, że delegat niewielkiej gminy będzie dysponował jednym głosem, podobnie jak przedstawiciel dużego miasta.

Prawie 400 osób na pierwszych konsultacjach

Po wtorkowym głosowaniu na Uniwersytecie Gdańskim odbyło się pierwsze spotkanie konsultacyjne pod hasłem „Metropolia bez tajemnic”. Uczestniczyło w nim prawie 400 mieszkańców, nie tylko z Trójmiasta, ale również z innych części przyszłej metropolii.

Pytania dotyczyły między innymi transportu, inwestycji, gospodarki, roli małych gmin czy granic poszczególnych samorządów.

Konsultacje mają być kontynuowane. OMGGS uruchomił również ankietę skierowaną do mieszkańców wszystkich 61 gmin i powiatów. Organizatorzy chcą w niej poznać m.in. opinie dotyczące najważniejszych problemów, których nie da się skutecznie rozwiązywać w granicach tylko jednej gminy.

Ankieta internetowa ma być dostępna do 13 września.

Sopot jednym z miast stojących na czele zmian

Droga do utworzenia pomorskiej metropolii trwa od lat. OMGGS przypomina, że już w 2016 roku samorządy oficjalnie występowały o stworzenie odpowiednich ram prawnych, a kolejne próby i działania trwały przez następną dekadę.

Wtorkowa uchwała jest więc ważnym krokiem, ale nie końcem procesu. Najbliższe tygodnie pokażą, czy wymagane poparcie zostanie uzyskane wystarczająco szybko, aby związek mógł formalnie rozpocząć działalność 1 stycznia 2027 roku.

Dla Sopotu oznacza to uczestnictwo w strukturze, która może mieć realny wpływ przede wszystkim na transport, rozwój przestrzenny, współpracę gospodarczą i pozyskiwanie środków na przedsięwzięcia obejmujące więcej niż jedno miasto.