Tak rozwiązali zbrodnię sprzed lat! "Postęp pozwoli wrócić do starych spraw"

Pracownicy Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego przyczynili się do przełomu w śledztwie dotyczącym zabójstwa sprzed lat. Zabezpieczony materiał biologiczny oraz nowoczesne metody analizy DNA pozwoliły wytypować podejrzanego mężczyznę. To pierwszy przypadek zastosowania genealogii genetycznej w Polsce.

Policjanci z Gdańska zatrzymali 37-letniego Michała S., podejrzanego o dokonanie zbrodni na tle seksualnym na 13-letniej Izabeli Strzałkowskiej z Gdyni w 2011 roku. Kluczową rolę w ustaleniu tożsamości mężczyzny odegrali specjaliści z Pracowni Genetyki Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Decyzja gdańskich naukowców o wieloletnim przechowywaniu śladów biologicznych umożliwiła powrót do sprawy po 15 latach od zdarzenia.

::news{"type":"see-also","item":"44444"}

Gdański Uniwersytet Medyczny: archiwum i nowoczesne metody DNA

Pracownia Genetyki Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego od 1995 roku bezpłatnie gromadzi i przechowuje próbki biologiczne zabezpieczone przez organy ścigania. Długofalowa archiwizacja materiału dowodowego opiera się na założeniu, że postęp technologiczny umożliwi ponowną analizę trudnych śladów. To właśnie w tym laboratorium w 1992 roku po raz pierwszy w Polsce wdrożono metodę PCR, czyli reakcję łańcuchową polimerazy, która polega na wielokrotnym powielaniu minimalnych ilości kodu genetycznego w celu uzyskania pełnego profilu DNA.

– Rozwój nauki sprawia, że materiały, których nie dało się skutecznie zbadać kilkanaście czy kilkadziesiąt lat temu, dziś mogą dostarczyć nowych informacji. Dlatego od lat przechowujemy próbki biologiczne, wierząc, że postęp technologiczny pozwoli wrócić do nierozwiązanych spraw. Jeżeli dzięki temu uda się zidentyfikować choć jednego sprawcę, jest to ogromna satysfakcja i realna korzyść dla społeczeństwa – podkreśla prof. dr hab. Ryszard Pawłowski, kierownik Pracowni Genetyki Sądowej w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Gdańscy naukowcy stosują również sekwencjonowanie DNA mitochondrialnego, pozwalające na odczytanie informacji genetycznych ze specyficznych części komórek. Metoda znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy materiał nie zawiera standardowego DNA jądrowego, na przykład w badaniach trzonów włosów bez cebulek. Łączenie analizy DNA z badaniem drzew rodowych, czyli genealogią genetyczną, pozwoliło śledczym zawęzić krąg podejrzanych i wytypować konkretną osobę na podstawie danych metrykalnych jej krewnych.

– Byliśmy pierwszym laboratorium w Polsce, które uruchomiło badania z wykorzystaniem techniki PCR. Dzięki temu od ponad 30 lat rozwijamy kompetencje i wdrażamy kolejne innowacyjne metody analizy DNA. Mamy znakomity, doświadczony zespół ludzi i jedno z najlepiej wyposażonych laboratoriów genetyki sądowej w kraju – podsumowuje profesor Pawłowski.

Przełom po latach: przebieg śledztwa w sprawie Izabeli Strzałkowskiej

Do zabójstwa 13-letniej Izabeli Strzałkowskiej doszło 23 sierpnia 2011 roku w gdyńskiej dzielnicy Dąbrowa, gdy dziewczynka wracała do domu po odprowadzeniu koleżanki. Jej ciało odnaleziono w pobliskim zagajniku, kilkaset metrów od miejsca zamieszkania. Z powodu braku bezpośrednich świadków oraz braku profilu sprawcy w istniejących rejestrach policyjnych, postępowanie przez ponad dekadę nie przynosiło przełomu.

Wyznaczenie prawdopodobnego sprawcy za pomocą genealogii genetycznej umożliwiło prokuraturze i policji zebranie dodatkowych dowodów winy. Michał S., który w chwili popełnienia przestępstwa miał 22 lata i nie był wcześniej karany, został zatrzymany i decyzją sądu tymczasowo aresztowany. Mężczyzna przyznał się do czynu podczas zatrzymania, a za zabójstwo ze szczególnym okrucieństwem grozi mu kara dożywotniego pozbawienia wolności.

::news{"type":"see-also","item":"43646"}

Technologia opracowana i rozwijana przez gdańską uczelnię stanowi stałe wsparcie dla organów ścigania w identyfikacji osób oraz ustalaniu pokrewieństwa. Doświadczenie naukowców z Gdańska umożliwia ponowne badanie materiałów dowodowych w innych niewyjaśnionych dotąd sprawach kryminalnych.