Brakuje setek milionów na metropolię pomorską. W rządzie pojawił się spór

Ministerstwo Finansów oraz Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji nie osiągnęły porozumienia w kwestii finansowania planowanego związku metropolitalnego w województwie pomorskim. Rozbieżności dotyczą metodologii wyceny kosztów oraz wpływu nowych wydatków na budżet państwa w obliczu unijnej procedury nadmiernego deficytu.

Projekt utworzenia pomorskiej metropolii, zrzeszającej miasta na prawach powiatu (Gdańsk, Gdynię, Sopot) oraz okoliczne gminy, ma na celu redukcję barier transportowych, klimatycznych i przestrzennych, a także podniesienie wskaźników innowacyjności regionu. Realizacja celów wymaga jednak znaczących nakładów. Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji (OSR), w latach 2026-2035 wydatki z budżetu państwa, wynikające z udziału związku w podatku PIT, mogą wynieść łącznie ponad 5,6 mld zł, wahając się rocznie od 500 mln zł do ponad 720 mln zł. Ministerstwo Finansów zgłasza formalne zastrzeżenia co do wpływu tych kwot na stabilność państwowej kasy.

::news{"type":"see-also","item":"40364"}

Zastrzeżenia Ministerstwa Finansów wobec kosztorysu

Głównym zarzutem resortu finansów wobec MSWiA jest niepełna metodologia wyceny kosztów realizacji zadań nowej jednostki oraz wprowadzanie poprawek generujących koszty już po etapie uzgodnień rządowych. Wątpliwości MF budzą m.in. kwestie:

• Dotacji celowych na organizację części przewozów kolejowych.
• Finansowania transportu publicznego z Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych.

Resort finansów domaga się wprowadzenia klauzuli gwarantującej, że ewentualne dotacje będą pokrywane wyłącznie z ustalonych już limitów budżetowych poszczególnych dysponentów. Stanowisko to jest podyktowane nałożoną na Polskę przez Komisję Europejską procedurą nadmiernego deficytu. Według MF, wydatki państwa w ponad 90 proc. mają obecnie charakter "sztywny", a do czasu wyjścia z procedury nadmiernego deficytu przestrzeń na ich zwiększanie jest drastycznie ograniczona.

Struktura planowanych wydatków i stanowisko MSWiA

MSWiA odpiera krytykę, powołując się na dedykowany załącznik z wyliczeniami, w którym wyszczególniono wartości poszczególnych zadań. Z danych resortu spraw wewnętrznych wynika, że rozpoczęcie realizacji nowych kompetencji metropolii będzie wymagało na start zasilenia kwotą 350 mln zł.

Struktura początkowych kosztów transportowych, oparta m.in. na analizie eksperckiej prof. M. Wolańskiego, przedstawia się następująco:

• 140 mln zł – integracja autobusowo-kolejowa i wdrożenie wspólnego systemu taryfowego.
• 130 mln zł – uruchomienie pierwszych połączeń metropolitalnych.
• 50 mln zł – dodatkowe połączenia kolejowe.

W perspektywie długoterminowej (2026-2035) sam zakup i finansowanie taboru (w tym pojazdów zeroemisyjnych) pochłonie dodatkowe 378 mln zł. MSWiA zaznacza, że absolutnym minimum finansowym, które pozwoli na wdrożenie zauważalnych dla mieszkańców zmian (uruchomienie linii dowozowych, nowa taryfa), jest kwota 250 mln zł. Gotowość Metropolii Gdańskiej do integracji transportu zadeklarowano na 2027 rok.

::news{"type":"see-also","item":"40307"}

Ostateczne rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego i finansowego pomiędzy oboma ministerstwami zostało przeniesione na szczebel Stałego Komitetu Rady Ministrów. Decyzja tego organu zdeterminuje dalsze tempo prac legislacyjnych nad projektem ustawy i realny harmonogram wdrażania rozwiązań prawno-finansowych niezbędnych do formalnego powołania pomorskiego związku metropolitalnego.