Zamknij

Sopot dla tych, których stać? Prestiż kurortu nie zastąpi mieszkańców [OPINIA]

Przemysław Szczygieł
19:01, 17.11.2026 Aktualizacja: 11:58, 17.11.2026
Skomentuj Sopot widziany z drona. Fot. eSopot.pl Sopot widziany z drona. Fot. eSopot.pl

Pełne restauracje, wysokie ceny mieszkań i tłumy na Monciaku mogą sprawiać wrażenie, że Sopot nie musi martwić się o przyszłość. A jednak sukces turystyczny nie zatrzymuje zmian, które osłabiają miasto jako miejsce codziennego życia. Gdy mieszkania stają się przede wszystkim inwestycją, a kolejne pokolenie szuka adresu poza kurortem, warto zapytać: kto korzysta z sopockiego prestiżu i kto ponosi jego koszty?

W dyskusji o przyszłości Sopotu powraca argument, który na pierwszy rzut oka brzmi rozsądnie. Atrakcyjny kurort musi być drogi. Chętnych na mieszkania nie brakuje, turystyka napędza gospodarkę, a osoby wybierające Gdańsk czy Redę nadal mogą przyjeżdżać do Sopotu. Po co więc kolejny raz bić na alarm?

Problem w tym, że popyt na sopockie nieruchomości nie jest tym samym co popyt na codzienne życie w Sopocie. Mieszkanie można kupić, nie zamierzając spędzać w nim więcej niż kilka tygodni w roku. Można też zarabiać na jego wynajmie, mieszkając i wydając większość dochodów gdzie indziej.

Z punktu widzenia sprzedającego transakcja jest sukcesem. Z punktu widzenia miasta jej skutki zależą od tego, co wydarzy się później. Czy pojawią się nowi sąsiedzi, czy kolejni goście? Czy lokal będzie czyimś domem, czy wyłącznie pozycją w ofercie noclegowej?

Co trzeci mieszkaniec w wieku poprodukcyjnym

O sopockiej demografii warto rozmawiać bez przesady. Pusta ławka nie dowodzi upadku miasta. Seniorzy nie są problemem, a ich aktywność, doświadczenie i zaangażowanie stanowią wartość dla lokalnej wspólnoty. Nie zmienia to jednak kierunku przemian.

W raporcie „Przygotowanie i opracowanie metodologii badania wpływu turystyki na rozwój gospodarki Polskiej Marki Turystycznej Sopot”, wykonanym przez Univentum Labs na zlecenie Sopockiej Organizacji Turystycznej, przedstawiono dane GUS pokazujące zmianę struktury wieku mieszkańców. W 2015 roku osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły 29,1 proc. Sopocian. W 2024 roku już 33,1 proc. W tym samym okresie udział osób w wieku produkcyjnym zmniejszył się z 58,8 do 54,4 proc.

Tym samym miastu ubywa mieszkańców z grupy wiekowej istotnej dla rynku pracy i zakładania rodzin. Nawet zbliżona liczba przeprowadzek do Sopotu i wyprowadzek nie rozwiązuje tego problemu. Jeśli więcej osób umiera, niż się rodzi, zerowe saldo migracji nie zatrzyma spadku liczby ludności.

Nie chodzi zatem o to, by kogokolwiek zastępować czy wartościować mieszkańców według wieku. Chodzi o warunki, w których kolejne pokolenia będą mogły tutaj żyć o o to, czy starsi mieszkańcy będą mieli wokół siebie sprawną, wielopokoleniową społeczność.

Naukowcy wskazują, kto korzysta z wykupywania mieszkań

Szczególnie istotne jest też to, że krytyczna diagnoza skutków presji inwestycyjnej znalazła się w opracowaniu zamówionym przez organizację turystyczną. Autorzy raportu: dr hab. Monika Bąk, prof. UG, prof. dr hab. Jacek Zaucha, dr hab. Dorota Ciołek, prof. UG, oraz dr Magdalena Jażdżewska-Gutta opisują mechanizm, w którym atrakcyjność Sopotu przyciąga inwestorów wykupujących lokale mieszkalne pod najem krótkoterminowy. Piszą:

„Zysk dla budżetu miasta z tego tytułu jest niewielki, a głównym beneficjentem gospodarczym są sklepy detaliczne z żywnością i ewentualnie tanie punkty gastronomiczne, a proces ten przyczynia się do depopulacji miasta przez podnoszenie cen sopockich nieruchomości”.

To ocena konkretnego mechanizmu, nie całej sopockiej turystyki. Nie oznacza, że hotele, restauracje czy odwiedzający nie przynoszą miastu korzyści. Pokazuje natomiast, dlaczego nie można wrzucać wszystkich form działalności turystycznej do jednego worka i uznawać, że każda służy mieszkańcom w podobnym stopniu. Właściciel apartamentu może zarabiać, podczas gdy dostępność mieszkań dla osób chcących tutaj żyć się pogarsza. Oba procesy mogą zachodzić jednocześnie.

Nie ma też podstaw, by każdą wyprowadzkę z Sopotu tłumaczyć turystyką. Znaczenie mają praca, warunki mieszkaniowe, sytuacja rodzinna i osobiste preferencje. Jednak presja cenowa ogranicza wybór tym, którzy chcieliby pozostać.

Drogi lokal uderza także w przedsiębiorcę

Spór o przyszłość Sopotu bywa przedstawiany jako konflikt mieszkańców z biznesem. To uproszczenie. Lokalna firma również potrzebuje warunków, by przetrwać przez cały rok. Autorzy raportu zwracają uwagę na kolejny skutek rosnącej atrakcyjności nieruchomości:

„Efektem indukowanym jest także podniesienie kosztów wynajmu nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkuje zahamowaniem rozwoju przedsiębiorczości, również tej lokalnej”.

Wyższy czynsz jest przychodem właściciela lokalu. Dla osoby prowadzącej w nim sklep, zakład usługowy czy niewielką gastronomię stanowi koszt, na który trzeba codziennie zarobić. Dlatego interes właściciela nieruchomości nie zawsze jest tożsamy z interesem przedsiębiorcy. Podobnie jak sukces firmy obsługującej turystów nie musi przekładać się na dobre warunki działania usług potrzebnych przede wszystkim mieszkańcom.

Miasto powinno dostrzegać również tych, którzy nie wygrywają licytacji o najdroższy lokal, ale wykonują pracę potrzebną lokalnej społeczności. Ich działalność także współtworzy atrakcyjność Sopotu.

Obrót w restauracji to nie dochód miejskiego budżetu

Znaczenie przyjezdnych dla gospodarki jest bezsporne. Przywołany raport pokazuje, że w 2024 roku osoby niemieszkające w Sopocie odpowiadały za 77 proc. wartości wydatków kartami VISA w mieście. To wynik dotyczący konkretnego systemu płatniczego, nie całego obrotu, ale dobrze pokazuje siłę zewnętrznego popytu.

Nie każda wydana tutaj złotówka zostaje jednak w lokalnej gospodarce. Autorzy opracowania wskazują, że część podmiotów obsługujących sopocki najem ma główne adresy działalności poza miastem. Zwracają uwagę na transfer części dochodów do innych miejscowości i regionów. W efekcie korzyści dla Sopotu mogą być mniejsze, niż sugeruje sama liczba noclegów.

Jednocześnie turystyczne miasto trzeba sprzątać, oświetlać, chronić i utrzymywać jego infrastrukturę. Ubytek mieszkańców nie powoduje, że proporcjonalnie skraca się sieć ulic czy kanalizacji.

Raport wiąże depopulację także z ryzykiem spadku wpływów z PIT i CIT. Nie należy traktować tego jako automatycznej prognozy budżetowej. Dochody zależą również od zarobków podatników, wyników przedsiębiorstw i zasad finansowania samorządów. Mniejsza liczba mieszkańców nie musi oznaczać niższych wpływów w każdym kolejnym roku. Nie ma jednak podstaw, by zakładać, że turystyczna popularność sama zrekompensuje wszystkie skutki osłabienia stałej społeczności.

Do Sopotu można dojechać. Trudniej dojeżdżać do własnego życia

Sopot jest częścią metropolii. Przeprowadzka do sąsiedniego miasta nie musi oznaczać zerwania więzi. Można nadal pracować w kurorcie, odwiedzać rodziców, korzystać z kultury i spotykać znajomych. To ważna zaleta Trójmiasta. Nie powinna jednak służyć do pomijania różnicy między dobrowolnym wyborem a wyjazdem z konieczności.

Czym innym jest przeprowadzka po większe mieszkanie bliżej pracy, a czym innym rezygnacja z życia w rodzinnym mieście, bo nie ma w nim dostępnego lokum. Dodatkowe dojazdy mają znaczenie szczególnie wtedy, gdy trzeba odbierać dziecko, pomagać starszym rodzicom i godzić te obowiązki z pracą.

Granica administracyjna nie musi być przeszkodą w kontaktach. Pozostaje jednak istotna dla finansów samorządu. Przy wyliczaniu dochodów z PIT uwzględnia się dochody podatników zamieszkałych na jego terenie. Samo dojeżdżanie do pracy czy robienie zakupów nie zastępuje pod tym względem zamieszkiwania. Metropolia łagodzi część skutków wyprowadzki. Nie sprawia jednak, że zupełnie znikają.

Luksusowe kurorty również interweniują

Wysokie ceny w prestiżowych miejscowościach bywają przedstawiane jako dowód, że niewiele da się zrobić. Tymczasem zagraniczne kurorty podejmują działania, które trudno pogodzić z przekonaniem, że dostępność mieszkań należy pozostawić wyłącznie rynkowi.

W lipcu 2025 roku władze Saint-Tropez ogłosiły rozpoczęcie budowy 26 mieszkań o umiarkowanych czynszach dla miejscowych osób pracujących w inwestycji Villa Pisane. Wskazały też, że podwyższony o 60 proc. podatek od drugich rezydencji przyniósł 2 mln euro na tę inwestycję i kolejne przedsięwzięcia mieszkaniowe.

Z kolei Town of Palm Beach na swojej oficjalnej stronie informuje o zakazie najmu krótkoterminowego, w tym przez Airbnb, odwołując się do przepisów chroniących stały lub półstały charakter zamieszkiwania. Chodzi o samo miasto, nie całe hrabstwo ani sąsiednie West Palm Beach.

Rozwiązania te funkcjonują w innych systemach prawnych i nie da się ich po prostu skopiować. Pokazują jednak, że prestiż kurortu nie wyklucza aktywnej polityki mieszkaniowej ani ograniczania sposobów wykorzystywania nieruchomości.

Mieszkania dla mieszkańców nie muszą niszczyć kurortu

Sopot ma ograniczoną przestrzeń, cenną architekturę i krajobraz, którego nie wolno poświęcać przypadkowej zabudowie. Z tego nie wynika jednak, że jedyną alternatywą dla obecnej sytuacji są wielkie osiedla. Polityka mieszkaniowa może opierać się na remontowaniu istniejących lokali, niewielkich inwestycjach dopasowanych do otoczenia i utrzymywaniu zasobu przeznaczonego na stabilny najem.

O konkretne działania trzeba się spierać. Pytać o koszt mieszkania, kryteria przydziału, skalę pomocy i jej skuteczność. Żaden program nie staje się dobry tylko dlatego, że jest komunalny. Tak samo jednak nie staje się zbędny tylko dlatego, że działa w drogim kurorcie.

Osoby mniej zamożne, rodziny na dorobku i pracownicy lokalnych usług mają prawo oczekiwać, że ich potrzeby będą uwzględniane. Wspólnota miejska nie jest klubem, w którym siła głosu rośnie wraz z wartością posiadanych nieruchomości.

Klimat miasta nie kończy się na elewacji

Sopocki charakter tworzą wille, werandy, zieleń i bliskość morza. Tworzą go również ludzie: sąsiedzi, którzy znają historię kamienicy, rodzice spotykający się pod szkołą, miejscowi społecznicy i przedsiębiorcy prowadzący działalność również wtedy, gdy kończy się sezon.

Już w diagnozie przedstawionej w 2020 roku naukowcy Uniwersytetu SWPS wskazywali, że intensywna turystyka może osłabiać lokalne więzi, ograniczać dostępność mieszkań i podporządkowywać usługi potrzebom odwiedzających. Wśród zagrożeń wymieniali utratę charakteru i tożsamości miejsca. Można więc troskliwie odnowić elewację, a jednocześnie przeoczyć zanik życia za jej oknami. Można chronić wygląd miasta, pozwalając, by coraz trudniej było w nim zamieszkać.

Samo urodzenie się w Sopocie nie daje gwarancji mieszkania. Powinno jednak być możliwe prowadzenie polityki, dzięki której pozostanie tutaj nie będzie przywilejem wyłącznie osób z wielkim majątkiem.

Czy za miarę sukcesu Sopotu uznajemy przede wszystkim ceny nieruchomości i liczbę odwiedzających, czy także możliwość związania z nim całego życia? Ile jesteśmy gotowi zrobić, żeby kolejne pokolenie Sopocian mogło tutaj zostać? I co właściwie ochronimy, jeśli zachowamy architekturę kurortu, ale zabraknie miejsca dla ludzi, którzy nadawali mu charakter?

::news{"type":"see-also","item":"47845","portal":"esopot.pl"}

Dalszy ciąg materiału pod wideo ↓

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
Nie przegap żadnego newsa, zaobserwuj nas na
GOOGLE NEWS
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu esopot.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OSTATNIE KOMENTARZE

0%